NAJNOVIJE OBJAVLJENO

ZEĆIR RAMČILOVIĆ: Iseljavanje se ne može svesti samo na ekonomiju – riječ je i o povjerenju i perspektivi

Radio Petnjica
-
0
ZEĆIR RAMČILOVIĆ: Iseljavanje se ne može svesti samo na ekonomiju – riječ je i o povjerenju i perspektivi

Intervju sa Zećirom Ramčilovićem, bivšim ambasadorom Sjeverne Makedonije u Crnoj Gori i čovjekom porijeklom iz Petnjice, nastao je u okviru projekta „Priče iz Bihora – između sjećanja i budućnosti“, koji ima cilj da kroz kontinuirano i etički utemeljeno lokalno novinarstvo unaprijedi informisanost i javnu raspravu o iseljavanju i drugim temama važnim za Petnjicu i sjever Crne Gore, uz snažnije povezivanje lokalne zajednice i dijaspore.

SARADNJA DVIJE DRŽAVE: ŠTA JE OSTALO IZA MANDATA

RADIO PETNJICA: Kao bivši ambasador Sjeverne Makedonije u Crnoj Gori, šta biste izdvojili kao najkonkretniji rezultat saradnje dvije države tokom Vašeg mandata?
RAMČILOVIĆ: Iako su ovakva pitanja razumljiva iz ugla medijske percepcije, važno je istaći da ambasadorski mandat po svojoj prirodi ne funkcioniše po principu ličnih ili izolovanih konkretnih rezultata, već kao dio šire državne politike i institucionalnog djelovanja. U tom smislu, uspjeh ambasadora mjeri se kroz kontinuitet i unapređenje odnosa i jačanje povjerenja, unapređenje ekonomske saradnje, a time i benefite za građane i privredu.
Ipak imajući u vidu projavljeni interes posebno bih izdvojio potpisane ugovore i protokole o liberalizaciji teretnog transporta između misnistarstava saobraćaja, te elektronskoj razmjeni podataka prije dolaska robe na granici između carinskih uprava, što će dalje jačati ekonomsku saradnju. Zatim ugovore u kulturi, obrazovanju, javnoj upravi i informatičkom društvu, koji na već postojeće kvalitetnu ugovornu osnovu u drugim oblastima, su dodatni impuls za unapređenje odnosa dviju država. Zatim, pored jačanja postojeće, uspostvaljna je i nova biznis saradnja, što je rezultiralo značajnim rastom trgovinske razmjene, i to od 40 miliona eura u 2022. godini, na skoro 55 miliona eura u 2024., što predstavlja rast od oko 35% u relativno kratkom periodu, na šta sam posebno ponosan.
Moram napomenuti uspješnu saradnju između država pri evakuaciji makedonskih, odnosno crnogorskih građana iz Izraela i Palestine, te pomoći Crne Gore u gašenju požara u Makedoniji. U tom smjeru su i dešavanja, koja su rezultat međunarodnog ugovora između Sjeverne Makedonije i Grčke, kada shodno pruzetim obavezama u svim zemljama, tako i u Crnoj Gori se moglo ući samo sa novim pasošem Sjeverne Makedonije. Svojim ličnim angažmanom i razumjevanjem crnogorskih vlasti i stečenog povjerenja i prijateljstva, na žalost bez podrške tada makedonske vlade u tehničkom mandatu, ponovo smo obezbjedili ulaz makedonskih građana u Crnu Goru samo sa ličnim kartama, bez obzira dali su sa starim ili dopunjenim imenom Sjeverna Makedonija. Ova odluka ima snažan simbolički, ali i praktični značaj jer je direktno olakšala kretanje ljudi, turizam i poslovne kontakte.
I da bih završio kako sam počeo odgovor na ovo pitanje, moram napomenuti intenzivni politički dijalog, odnosno za samo dvije godine u Crnoj Gori ostvareno je 77 zvaničnih posjeta i sastanka na najvišem i višem nivou, te još desetine sastanaka najviših predstavnika pravosuđa, kao i lokalnih vlasti. Na unapređenje odnosa i jačanju povjerenja akcent sam stavio i na kulturnoj diplomatiji kao značajan most saradnje, sa brojnim događajima koji su Makedoniju učinili prepoznatljivom u crnogorskoj javnosti.

NEISKORIŠĆENI POTENCIJALI I “BRZA POBJEDA”

RADIO PETNJICA: U kojim oblastima vidite najveći neiskorišćeni potencijal CG–Sjeverna Makedonija: ekonomija, turizam, obrazovanje, kultura, lokalne samouprave? Šta je “brza pobjeda” koju je moguće ostvariti?
RAMČILOVIĆ: Najveći neiskorišćeni potencijal vidim u daljem unapređenju ekonomske saradnje i trgovine, turizmu, te kulturi i obrazovanju.
„Brza pobjeda“ bi bila uspostavljanje direktne avio-linije Skoplje–Podgorica ili Skoplje–Tivat, na čemu sam tokom mandata intenzivno radio. Ova linija bi imala direktan uticaj na turizam, biznis i mobilnost građana. Za Crnu Goru je značajno da se odredi u kom smjeru će razvijati aviosaobraćaj, a iskustva Sjeverne Makedonije sa koncesijama aerodroma pokazuju jasne pozitivne efekte, te i lakše uspostavljanje novih aviolinija.

REGIONALNI MEHANIZMI: ŠTA JE MOGLO BOLJE

RADIO PETNJICA: Koliko su se u praksi koristili mehanizmi regionalne saradnje (CEFTA, Berlin proces i sl.) i gdje je, po Vama, Crna Gora mogla više da dobije?
RAMČILOVIĆ: Mehanizmi poput CEFTA-e, Berlinskog procesa i dr., korišćeni su, ali ne u punom kapacitetu. Smatram da je Crna Gora mogla više da dobije kroz aktivnije pozicioniranje svojih interesa, naročito u infrastrukturnim i energetskim projektima, kao i zajedničkim nastupom na trećim tržištima i koordinisanije korišćenje regionalnih fondova. Regionalna saradnja ne smije ostati samo na političkoj retorici, već mora biti mjerljiva kroz projekte i investicije od kojih korist imaju građani i privreda. Ali, mora se napomuti da bolje ostvarivanje rezultata ne zavisi samo od Crne Gore, već i od ostalih država regiona.

BIHOR IZ UGLA DIJASPORE: PROMJENE I REALNOST

RADIO PETNJICA: Vi ste porijeklom iz Petnjice. Šta je, iz ugla nekoga ko je dugo van zavičaja, najveća promjena u Bihoru u posljednjih 10–15 godina – i pozitivna i negativna?
RAMČILOVIĆ: Pozitivno je to što je Bihor danas administrativno i politički vidljiviji, i to daje nadu za njegov razvoj. Uz to unapređena je i infrastruktura, ali moglo je i više. Bez paralelnog razvoja privrede i radnih mjesta, pomenuti pomaci nemaju značajniji efekat.
Negativno ostaje kontinuirano iseljavanje i nedostatak održive ekonomske dinamike. Lokalna samouprava, slabo koristi povoljnosti i pozive međunarodnih fondova i organizacija, a nedostatak gotovih projekata se odražava i na iskorištavanje sredstava iz državnog budžeta. Ovo ne treba shvatiti kao opravdanje za državu, jer centralna vlast mora da vodi više računa o ravnomernom regionalnom razvoju.

ISELJAVANJE: EKONOMIJA, POVJERENJE I PERSPEKTIVA

RADIO PETNJICA: Iseljavanje se često opisuje kao glavni problem sjevera i Bihora. Da li je to prije svega ekonomsko pitanje ili i pitanje povjerenja u institucije i osjećaja perspektive?
RAMČILOVIĆ: Iseljavanje je višeslojni fenomen koji se ne može svesti na samo jedan uzrok. Ipak, ekonomski faktori prednjače kao ključni pokretač odlazaka, ali u isto vrijeme je riječ o pitanju povjerenja u institucije, te da se trud i znanje ne vrednuju dovoljno, što stavlja pod znak pitanja svaki pozitivni osjećaj i perspektivu za budućnost.
Ekonomska nerazvijenost i manjak radnih mjesta na sjeveru ostaju glavni motivatori za odlazak. Mladi ljudi Bihora napuštaju svoje ognjište da bi našli sigurnije i bolje plaćene poslove u centralnim i primorskim dijelovima zemlje, ali i u inostranstvu. Dodatna motivacija je situacija sa zdravstvom, prevozom, uslugama…, uz nepovjerenje da će institucije i javne politike stvoriti pravično i bolje okruženje. Previše kompleksno i nemoguće za riješiti u kratkom roku, ali mora se početi sa rješenjem koje treba biti sveobuhvatno, gdje osim kreiranja radnih mjesta, potrebno je graditi i sistem koji vraća povjerenje.

POVRATAK DIJASPORE: ŠTA FALI DA BI SE LJUDI VRATILI

RADIO PETNJICA: Šta ljudi iz dijaspore najčešće kažu kad objašnjavaju zašto se ne vraćaju – i šta bi bio minimalni paket uslova koji bi ih naveo da ozbiljno razmisle o povratku?
RAMČILOVIĆ: Ovdje bi važio isti odgovor kao i na prethodno pitanje “zašto se ljudi iseljavaju iz Bihora”. I ne bih se ponavljao, ali osim prethodno navedenog odgovora, smatram da državi je lakše da stvori bolje uslove pojedincima, odnosno pravnim subjektima da investiraju i kreiraju radna mjesta na sjeveru Crne Gore, a time stvaraju uslove za povratak. U tom smjeru, ljudi porijeklom iz Bihora žele da pomognu njegov razvoj i smanje iseljavanje, ali moraju da imaju i ekonomski interes, kao jeftiniju radnu snagu, poreske olakšice, subvencije od strane države i sl. Po mojim saznanjima i kontaktima najčešće se pominju nesigurnost ulaganja, birokratija, nejasna pravila i nedostatak povjerenja u institucije. Mislim da “minimalni paket” za ozbiljno razmišljanje o povratku uključuje: pravnu sigurnost, transparentne projekte, kako rekoh poreske i administrativne olakšice i pouzdanog sagovornika u opštini i državi.

OD EMOCIJE DO INVESTICIJA: ŠTA KOČI ULAGANJA

RADIO PETNJICA: Kakav odnos dijaspora ima prema zavičaju: da li je još uvijek dominantan emotivni odnos (posjete, donacije) ili raste interes za poslovna ulaganja? Šta koči prelazak sa emocije na investicije?
RAMČILOVIĆ: Odnos dijaspore prema zavičaju karakteriše snažna emotivna povezanost, ali raste i svijest o mogućnostima za investicije. Emotivna veza, se gleda u izraženom osjećaju pripadnosti koji se manifestuje kroz redovne posjete zavičaju, često sezonski, najmanje godišnje, te uz finansijske doznake koje se šalju porodici, koje čine značajan dio i crngorskog GDP-a.
Neću reći ništa što nije već poznato, ali glavni faktori koji koče prelazak sa emotivnog na investiciono djelovanje su nepovjerenje u institucije i pravna sigurnost, a na žalost postoje i negativna iskustva u biznis krugovima. Nema dovoljno jasnih pravila, sistem nije predvidiv i da se teško mogu zaštititi prava u slučaju pojave tekovnih ili nepredvidljivih okolnosti. Zatim ponoviću, olakšice za strane investitore, poreske i subvencije, često se pominju od naših uspješnih ljudi, iako koliko znam država je često najavljivala programe podrške investitorima. Možda je i u ovom slučaju nedostatak kvalitetne komunikacije i transparentnosti. Dok, administrativne barijere i “spore” procedura je lako za riješiti. Drugim riječima, da bi se emocija pretvorila u konkretno djelovanje: ulaganja i povratak radnika, potrebno je izgraditi sveobuhvatan okvir povjerenja i mogućnosti.

KAKO IZGRADITI POVJERENJE: ULOGA OPŠTINE I DRŽAVE

RADIO PETNJICA: Šta biste savjetovali opštini Petnjica i institucijama države: kako da izgrade povjerenje dijaspore (transparentnost projekata, jedinstvena kontakt tačka, javni registar ulaganja)?
RAMČILOVIĆ: Povjerenje dijaspore se ne može obezbjediti jednim potezom, nego kroz konzistentne, transparentne i mjerljive korake koji pokazuju da su institucije pouzdani partneri za investicije, povratak i dugoročnu saradnju. Opštini Petnjica i državnim institucijama prije svega bih savjetovao transparentnost i profesionalizam. Zato je važno uspostaviti jasne i institucionalne kanale komunikacije sa dijasporom, uključujući jedinstvenu kontakt-tačku u opštini i državi, gdje bi povratnici i zainteresovani građani mogli dobiti pouzdane informacije i podršku, bez lutanja kroz birokratski sistem. Jednako važno je da svi razvojni projekti budu javno dostupni, transparentni i mjerljivi, kako bi se izgradilo uvjerenje da se sredstva koriste odgovorno i u interesu zajednice. Institucije moraju pokazati da funkcionišu predvidivo, jednako za sve i bez selektivnosti, jer upravo tu leži ključ povjerenja. Kada ljudi vide da pravila važe jednako, da se odluke donose profesionalno i da postoji spremnost da se odgovori na realne potrebe građana i dijaspore, neminovni su pozitivni rezultai.

“LIČNI MOSTOVI” I SAVJETODAVNA MREŽA ZA RAZVOJ

RADIO PETNJICA: Koliko su u diplomatskom radu važni “lični mostovi” poput Vašeg – ljudi koji poznaju i zavičaj i sistem države domaćina? Da li biste bili spremni da učestvujete u nekom obliku savjetodavne mreže za razvoj sjevera/Bihora?
RAMČILOVIĆ: „Lični mostovi“ u diplomatiji su izuzetno važni,. Ljudi koji imaju lične kontakte i izgrađeno povjerenje i prijateljstva, poznaju i zavičaj i sistem države domaćina mogu djelovati kao prirodni posrednici povjerenja. Takvi mostovi ne zamjenjuju institucije, ali ih dopunjuju, olakšavaju komunikaciju, otvaraju vrata i ubrzavaju procese koji bi mogli trajati znatno duže. U tom smislu, svakako sam spreman da učestvujem u “savjetodavnoj mreži” ili sličnom formatu koji bi imao za cilj razvoj sjevera i Bihora, pod uslovom da postoji ozbiljna i iskrena inicijativa, sa definisanim ciljevima i odgovornostima. Smatram da znanje, iskustvo i kontakti stečeni tokom diplomatskog mandata imaju smisla samo ako se, u odgovarajućem okviru, stave u funkciju opšteg interesa i dugoročnog razvoja zajednice, u ovom slučaju Bihora.

KULTURA I IDENTITET: MOST PREMA ISELJENIŠTVU

RADIO PETNJICA: Kako ocjenjujete kulturnu saradnju i očuvanje identiteta: šta bi bila dobra inicijativa koja povezuje Petnjicu/Bihor sa iseljeništvom u Sjevernoj Makedoniji i šire (manifestacije, škola jezika, kulturne rute, arhiva sjećanja)?
RAMČILOVIĆ: Kulturna saradnja i očuvanje identiteta predstavljaju najtrajnije i najotpornije mostove između zavičaja i iseljeništva. Dok se ekonomske i političke okolnosti mijenjaju, kultura i identitet ostaju stabilna osnova povezivanja, posebno u sredinama poput Bihora, gdje je dijaspora brojna i emotivno snažno vezana za svoje porijeklo.
Tokom mog mandata, upravo sam zato insistirao da kulturna diplomatija ne bude protokolarna, već živa i sadržajna. Jedna od inicijativa šireg značaja, ali i direktno korisna za povezivanje Bihora sa iseljeništvom u Sjevernoj Makedoniji, za koju se nadam da će se nastaviti ka realizaciji, jeste otvaranje Kulturno-informativnih centara u Skoplju i Podgorici. Takvi centri ne bi bili samo prostori za povremene događaje, već stalne tačke susreta, kulture, tradicije i savremenog stvaralaštva, otvorene i za dijasporu i za lokalnu javnost. Pored toga, smatram da bi zajednička kulturna manifestacija Bihora i iseljeništva, koja bi se naizmjenično održavala u Petnjici i u Sjevernoj Makedoniji, imala snažan simbolički i praktični efekat. Ne manje važne su kontinuirane promocije knjiga, izložbe, koncerti, folklorni nastupi…, koji bi omogućili trajno povezivanje književnika, umjetnika, kulturnih radnika i mladih iz obje sredine, ali i čuvanje i afirmaciju identiteta. Svakako i institucionalni oblici saradnje, poput bratimljenja opština. Primjer bratimljenja Petnjice i Petrovca pokazuje koliko takvi odnosi mogu biti korisni i simbolički snažni, a dodatno treba raditi na bratimljenju i sa drugim opštinama, poput Saraja i Velesa sa Petnjicom, gdje živi značajan broj iseljenika iz Bihora.

PORUKA MLADIMA: ŠTA MORA DA SE MIJENJA

RADIO PETNJICA: Kada biste morali da pošaljete jednu poruku mladima u Bihoru koji razmišljaju o odlasku – šta biste im rekli, i šta biste poručili državi da uradi da bi ti mladi imali razlog da ostanu?
RAMČILOVIĆ: U svijetu i vremenu kojem živimo, brzim promjenama, gdje prostor i vrijeme imaju drugačiji značaj od prije par godina, da ne govorim prije par decenija, mobilnost je sve veća i svako ima pravo izbora, posebno mladi. Zato jedino želim da ukažem, da država mladima mora ponuditi razlog da ostanu, ne samo u Bihoru, već i u cijeloj državi. Taj razlog podrazumijeva obrazovanje koje je povezano s tržištem rada, vladavinu prava, jake i funkcionalne institucije, jednake šanse za sve i jasnu, predvidivu perspektivu. Ne želim zvučati pesimistično, ali bez toga, na žalost, odlazak će ostati racionalan izbor. Ipak, vjerujem da će nove generacije koje ostanu u Crnoj Gori, kao i oni koji svoju perspektivu traže vani, ostati duboko vezane za svoj zavičaj. Upravo ta povezanost i ljubav prema domu mogu postati snaga koja pokreće promjene, one male, svakodnevne, ali i velike, sistemske, kako bi svi krajevi, a samim tim i cijela država, postali bolje mjesto za život, mjesto u kojem će mladi ostajati, ali i rado se vraćati i osjećati da ovdje mogu graditi svoju budućnost.

SAMIR RASTODER

MURATOVIĆ: “Kapitalna ulaganja i projekti opština – Žabljak naspram Petnjice, Rožaja, Plava i Gusinja”

Radio Petnjica
-
0
MURATOVIĆ: “Kapitalna ulaganja i projekti opština – Žabljak naspram Petnjice, Rožaja, Plava i Gusinja”

Nezavisni odbornik u loklanom parlamentu Opštine Petnjica, Aldin Muratović je na svom FB profilu uporedio kapitalna ulaganja u opštinama sa pretežno bošnjačkim stanovništvom u odnosu na, nasumično izabranu, Opštinu Žabljak. On smatra da razlog velike razlike u ulaganjima nije u diskriminaciji već u sposobnosti odnosno nesposobnosti lokalnih menadžmenata, odnosno vlasti u tim opštinama, Objavu prenosimo integralno.

“Tokom usvajanja Budžeta Crne Gore svjedočili smo, po ko zna koji put, “trci za asfaltom” kroz partijske amandmane – asfaltom koji se razmazuje po sokacima gotovo pustih sela. Ipak, moj cilj nije kritika takvog pristupa, već ukazivanje na jednu, po meni, nevjerovatnu činjenicu kada su u pitanju kapitalni projekti na lokalnom nivou.

U ovom trenutku pažnju mi je posebno privuklo poređenje sposobnosti lokalnih vlasti u opštini Žabljak sa četiri opštine u kojima pretežno žive Bošnjaci: Petnjica, Rožaje, Plav i Gusinje.

Neki bi zlonamjerno ovo mogli tumačiti kao diskriminaciju po nacionalnoj ili vjerskoj osnovi. Ne. Ja to ne mislim. Razlog je jednostavan – ključni problem nije diskriminacija, već nedostatak gotovih i razvojnih projekata na lokalnom nivou, posebno onih koji ne podrazumijevaju isključivo izgradnju puteva.

Opština Žabljak je u tom smislu pozitivan primjer. Sa jasno pripremljenim projektima, ova opština je u kapitalnom budžetu obezbijedila čak 35 miliona eura, iako ima manje stanovnika od svih uporednih opština. To je rezultat odgovorne lokalne vlasti, koja je shvatila da grad nestaje i da nema vremena za političku galamu, već za rad. Kako narod kaže – rad se poznaje.

Na Žabljaku vlast vrši građanska lista „Durmitorska inicijativa“, zajedno sa ostalim političkim subjektima.
Sa druge strane, u uporednim opštinama vlast vrše partije:
– Petnjica, gdje DPS samostalno vrši vlast, ima kapitalne projekte u iznosu od 1.741.000 eura, što je najmanje u ovom poređenju.
– Rožaje, sa preko 25.000 stanovnika i vlašću Bošnjačke stranke, delegira projekte u iznosu od svega 7.741.000 eura, što uglavnom govori o završavanju davno započetih projekata.
– Gusinje, gdje vlast vrši BS sa koalicionim partnerima, u odnosu na broj stanovnika ima najveća ulaganja među ove četiri opštine, što zaslužuje pohvalu, a iznosi 9.791.000€.
– Plav, pod upravom Evropskog saveza, pripremio je projekte u iznosu od 4.000.000 eura – iskreno, očekivao sam više.

Zaključak je jasan: četiri opštine imaju manje spremnih projekata od opštine Žabljak, iako su brojnije i politički znatno zastupljenije na državnom nivou.

Postavlja se pitanje – da li je u pitanju neznanje, neodgovornost, nerad, korupcija, ili svjesna trgovina interesima sopstvenog naroda zarad ličnih benefita i migracija prema Podgorici i primorju?

Posebno zabrinjava činjenica da iz ove četiri opštine dolaze četiri poslanika u Skupštini Crne Gore i četiri ministra u Vladi, od kojih su dvojica potpredsjednici Vlade. A razlika u kapitalnim projektima za 2026. godinu između Žabljaka i ove četiri opštine iznosi 8 miliona eura u korist Žabljaka.

Šta nam to govori? Da li su lokalne vlasti nesposobne da pripreme projekte? Da li su državni funkcioneri otuđeni od građana koji su im dali povjerenje? Ili se i dalje oslanja na staru matricu  “lako ćemo sa našim narodom”?

Važno je pomenuti i da je Vlada, za strateške projekte mimo sredstava koja su tražile lokalne samouprave, opredijelila preko 40% kapitalnog budžeta države. Iskreno vjerujem da će se ta sredstva utrošiti odgovorno i da će sjever Crne Gore dobiti bolje uslove za život.
Poštovani građani ovih opština, ovo su činjenice. Ovo je način na koji vlast brine  ili ne brine  o interesima običnih ljudi.

O ovim temama sam govorio uvijek i smatram ih suštinski važnim. Kao neko koga ste birali, iako bez velikog uticaja na odluke, osjećam obavezu da vam ove činjenice prenesem. Za mene je politika amanet u interesu zajednice – lokalne i državne – i za te ciljeve ću se boriti, bez obzira na cijenu.

Vjerujem da ćete ovo zapamtiti i da sljedeći put nećete pogriješiti”.

ZIMSKA IDILA U PETNJICI (FOTO)

Radio Petnjica
-
0
ZIMSKA IDILA U PETNJICI (FOTO)

Snijeg je Petnjici donio, osim infrastrukturnih problema i posebnu čar i prizore kao sa razglednice. Bijeli pejzaži, okićena stabla i tišina zimskog dana najbolje se vide kroz objektiv. Pogledajte foto-album zimske idile iz Petnjice.

FOTO: IBRO RASTODER

PODRUMSKE PROSTORIJE “MARKETA TREF” POD VODOM: “Kanalizacija se izliva iz novih cijevi, niko ne reaguje”

Radio Petnjica
-
0
PODRUMSKE PROSTORIJE “MARKETA TREF” POD VODOM: “Kanalizacija se izliva iz novih cijevi, niko ne reaguje”

Petnjički biznismen Eldar Tiganj, vlasnik “Marketa Tref” u centru Petnjice, dostavio je našem portalu fotografije na kojima se vidi da su njegove podrumske poslovne prostorije – uključujući magacin i prateće prostorije u donjem dijelu objekta – ponovo pod vodom.

Na fotografijama se uočavaju velike količine vode na podovima, mokra ambalaža i roba u skladišnom prostoru, što, kako kaže Tiganj, pričinjava značajnu materijalnu štetu.

“Žalio sam se više puta i ovo nije prvi put da se kanalizacione vode izlivaju. Najgore je što se to, prema onome što vidimo na terenu, dešava iz novih kanalizacionih cijevi. Šteta se već mjeri u hiljadama eura, a reakcije nema – ni iz Lokalne uprave, ni od bilo koga nadležnog”, kaže Tiganj za naš portal.

On navodi da problem traje duže vrijeme i da su se slične situacije dešavale i ranije, te da se nakon rekonstrukcije centra Petnjice i izgradnje nove kanalizacione mreže očekivalo trajno rješenje, a ne, kako ističe, “nova glavobolja i nova šteta”.

Prema njegovim riječima, voda ulazi u podrumski dio objekta i plavi magacinski prostor, zbog čega su ugroženi roba i oprema, a otežan je i normalan rad.

Tiganj apeluje na nadležne službe da hitno izađu na teren, utvrde uzrok izlivanja i saniraju kvar, kako bi se spriječilo ponavljanje ovakvih situacija.

SAMIR RASTODER

OČIŠĆENO PREKO 150 LOKALNIH PUTEVA: SAOBRAĆAJ NEOMETAN U OPŠTINI

Radio Petnjica
-
0
OČIŠĆENO PREKO 150 LOKALNIH PUTEVA: SAOBRAĆAJ NEOMETAN U OPŠTINI

Od ranih jutarnjih sati sva raspoloživa mehanizacija i ljudstvo komunalnog preduzeća su angažovani i rade na čišćenju snijega na lokalnim putevima na čitavoj teritoriji naše opštine. Osim njih, lokalna uprava je u saradnji sa mjesnim zajednicama angažovala veći broj lokalnih ljudi iz gotovo svih mjesnih zajednica koji posjeduju mehanizaciju, takozvane traktroske voze, pa je i njihovo angažovanje bilo značajno, tako da je u rekordnom roku očišćeno više od 150 lokalnih i nekategorisanih puteva naše opštine.

“Sa zadovoljstvom konstatujemo da se saobraćaj na čitavoj teritoriji naše opštine odvija neometano.

Blagovremene pripreme i jasni planovi su ključ za efikasnost u radu svake institucije ili organizacije, pa je još jednom opština pokazala organizovanost i ažurnost, tako da i u ovakvim uslovima svi naši građani mogu funkcionisati.

Ukoliko postoji bilo kakav problem koji se tiče zimskih uslova, odnosno posljedica koje snijeg uvijek donosi, građani se mogu javiti i mogu računati na to da ćemo brzo reagovati

Podsjećamo da smo svih prethodnih godina na ovaj način uredno održavali puteve i redovno dobijali pohvale od građana”, stoji u saopštenju Lokalne uprave.

 

 

ADROVIĆ: Božićni dani neka budu podsjetnik na vrijednosti zajedništva

Radio Petnjica
-
0
ADROVIĆ: Božićni dani neka budu podsjetnik na vrijednosti zajedništva

Predsjednik SO Petnjica Mehmed Adrović čestitaoje Božoć pravoslavnim vjernicima.

“U ime Skupštine opštine Petnjica i u svoje lično ime, upućujem iskrene i srdačne čestitke svim pravoslavnim vjernicima povodom velikog hrišćanskog praznika Božića.
Neka vam ovaj praznik donese mir u srcima, radost u domovima i snagu za prevazilaženje svih izazova, uz dobro zdravlje, porodičnu slogu i ličnu sreću.
Božićni dani neka budu podsjetnik na vrijednosti zajedništva, međusobnog poštovanja, tolerancije i solidarnosti, koje su temelj svakog uspješnog i skladnog društva.
Uz želju da Božić provedete u toplini svojih porodica, u miru, vjeri i nadi u bolju i prosperitetniju budućnost, još jednom vam upućujem najiskrenije čestitke.
Mehmed Adrović, Predsjednik SO Petnjica”.

I U PETNJICI ODRONI, POPLAVE I KLIZIŠTA

Radio Petnjica
-
0
I U PETNJICI ODRONI, POPLAVE I KLIZIŠTA

Obline padavine tokom jučerašnjeg dana izazvale su odroni, poplave i klizišta na nekoliko područja u našoj opštini. Brzom intervencijom Komunalnog preduzeća Petnjica u MZ Tucanje, Bor i Radmance spriječena je veća materijalna šteta.

Kritično je bilo u MZ Tucanje, gdje je lokalni potok napravio ozbiljne probleme mještanima i stanovnicima u blizini škole, ali su radnici Komunalnog poslije brze intervencije spriječili dalje izlivanje i osigurali mještane. Pa su lično putem našeg portala izrazili zahvalnost direktoru i radnicima Komunalnog preduzeća Petnjica.
Rijeka Popča bilježi rast, ali sad za sada još nije dostigla kritični vodostaj, no to bi se moglo ubrzo promijeniti ukoliko se padavine nastave.
Apel svim vozačima koji saobraćaju putevima u našoj opštini, da zbog odrona vožnju prilagode uslovima puta i budu oprezni.

AGOVIĆ ČESTITAO BOŽIĆ

Radio Petnjica
-
0
AGOVIĆ ČESTITAO BOŽIĆ

Predsjednik Opštine Petnjica Samir Agović čestitao je Božić svim građanima pravoslavne vjeroispovjesti.

“Svim građanima pravoslavne vjeroispovijesti u opštini, zemlji i dijaspori, u ime Lokalne uprave i u svoje lično ime čestitam Božić.

Želim da se u svim domovima koji slave ovaj veliki praznik osjeti ljubav, mir i toplina. Neka ovi blagdani donesu svaku sreću i zadovoljstvo svima i neka radost ovog praznika bude podijeljena u tradicionalnom duhu, sa komšijama i prijateljima. Neka to bude jos jedna prilika da kroz proslavu i obilježavanje praznika ucvršćujemo izvorne vrijednosti hrisćanstva, ali istovremeno i da snažimo multivjerski i multinacionalni sklad naše zajednice koja jeste istinski primjer međusobnog uvažavanja i poštovanja.

Srećni blagdani i u dobru da se slave”.

ŠERBO RASTODER, ISTORIČAR: Priča o pomirenju je borba za reanimaciju poraženih ideologija

Radio Petnjica
-
0
ŠERBO RASTODER, ISTORIČAR: Priča o pomirenju je borba za reanimaciju poraženih ideologija

Nova vlast ideološki je gemišt zločina 90-ih.Kao takva,ona ne promoviše amneziju,nego reafirmiše ideologiju koja čini srž tih zločina. To se primjećuje i po tome što je jedino period vladavine DPS od 1991. do 1997. izvan pozornosti kritike ,,starog režima”. Jer bi to značilo da govore protiv sebe

MONITOR: Kakvo cijenite česte pozive na pomirenje i odavanje počasti svim žrtvama, prvenstveno II svjetskog rata? Pri tom, dijalog o tome uglavnom sklizne u rehabilitaciju idelogije.

RASTODER:Treba imati na umu da se ti pozivi oslanjaju na neke evropske prakse i  deklaracije koje su proistekle iz jednog konstrukta,koji je vrsta ideološkog nasilja. Izjednačavanje totalitarnih projekata: nacizma, fašizma i komunizma je u suštini proizvod jačanja desnice u Evropi i potreba ideološkog obračuna sa ,,pobjednikom”.Ovdje se ne radi o osudi totalitarizma, koji nedvosmisleno ima svoje ,,milionske žrtve” i tu nema spora. Nije izvršeno nasilje i silovanje posljedica, više nego sadržaja. Nije se branio ,,čovjek kao nevina žrtva”,nego je ,,žrtva” dobila ideološko obilježje,što u konačnom pledira na njegovu rehabilitaciju. Zato se i desilo da žrtve nijesu reahabilitovane ali su ideologije reanimirane.Opredjeljivanje u tom smislu dovelo je do konfuzije unutar koje ,,priča o pomirenju” u suštini ne znači ništa drugo, nego borba za reanimaciju poraženih ideologija.

Dnevno svjedočimo pokušajima kvazifilantropske brige o čovjeku kroz dehumanizaciju osnovnih ljudskih vrijednosti.U tome desnica vidi osnovni smisao svog političkog bitisanja. Dijalog nije moguć u uslovima izjednačavanja nespojivog,suprostavljenih ideologija i aktera koji su predmetom sjećanja-stvarnog, potisnutog, domišljenog i iskonstruisanog,svejedno.

Kada zapadnjak kaže ,,komunizam”,on misli na sovjetski,poljski,albanski,češki, mađarski, rumunski,ali izjednačavati te obrasce sa jugoslovenskim (koji nije bezgrešan) je čisto nasilje nad činjenicama. To mogu razumjeti samo oni koji su bili u Albaniji u vrijeme Envera Hodže ili u Rumuniji Čaušeskua.To su bila dva neuporediva svijeta.

MONITOR: Kao opravdanje za postavljanje spomenika Pavlu Đurišiću, čule su se i kritike povodom pokušaja rehabilitacije Osmana Rastodera. Kakva je Vaš stav o tome?

RASTODER:Mnogo puta sam već rekao, dovođenje u vezu ove dvije ličnosti je neosnovano. I po značaju, i po djelu. Pavle Đurišić je bio glavnokomandujući limsko-sandžačkih četničkih odreda, oficir kraljevske vojske,  ,,izdajnik” po tvrdnjama glavnokomandujućeg Draže Mihailovića, kada je odbio njegovu naredbu. Umjesto da se povlači prema Srbiji, kreće preko NDH da stigne do ,,zapadnih” saveznika. Đurišić je osoba koju je Hitler odlikovao. Kompleksna i protivurječna istorijska ličnost,kojem se ne može oduzeti atribut hrabrog čovjeka,ali daleko od toga da se radi o filantropu,patrioti i antifašisti.Sve možete falsifikovati,pa čak i retuširati brojne fotografije sa nacističkim i fašističkim glavarima,ali zaista treba biti mnogo slijep da bi u njemu neko mogao vidjeti ,,pozitivnu istorijsku ličnost”. Njegov dosije o (ne)djelu sadrži hiljade imena nevinih ljudi.

Osman Rastoder je bio komandant muslimanske milicije. Šta je ,,muslimanska milicija”? Ad hoc organizacija lokalnog stanovništva u cilju odbrane golih života stanovništva. Je li imala komandu? Nije! Je li imala ideologiju? Ne! Zato i pričamo o lokalnim komandantima tih formacija,koji su bili ili nijesu bili ,,veliki” onoliko koliko su uspjeli da zaštite narod. Zašto je Osman Rastoder iznad mnogih drugih? Pa,zbog toga,što,po mnogim mišljenjima, Gornji Bihor nije doživio sudbinu Donjeg Bihora u kojem je januara 1943. hiljade ljudi pobijeno,stotine kuća popaljeno i desetine sela uništeno.O tome najiskrenije govore ,,četnički dokumenti” od kojih je na hiljade publikovano. U dosijeu svojih (ne)djela Osman Rastoder ima tri imena. Ali razumijem infantilnu logiku koja u želji da rehabilituje ,,zločin” traži pandana.U ovom slučaju je pogrešan izbor,jer silovanje činjenica je moguće samo dotle dok ih silovatelj kontroliše.

Šokiran sam činjenicom da neki guslarski ravnogorski naratori u porti jednog hrama demonstriraju toliku količinu neznanja da diviziju ,,Skenderbeg” dovode u vezu sa muslimanskom milicijom,što nije posljedica samo infantilnosti i neznanja, nego potreba za uspostavljanjem simetrije tamo gdje ona nije moguća.

Na svaku ravnogorsko-guslarsku besmislicu, odgovorit ćemo organizacijom naučnog skupa. Ukoliko se onda pokaže da korpus činjenica kojima danas raspolažemo nije dovoljan za utemeljenje neupitnih stavova,nama nije problem promijeniti ih. S tim u vezi, najavljen međunarodni skup Bihor 1939-1948. , između mita i naracije će se održati na ljeto 2026. i dati konačan i utemeljen odgovor,da li nekoga treba ,,rehabilitovati ili satanizovati”.

Sigurno je jedno – svako upoređivanje Pavla Đurišića i Osmana Rastodera je svjesno silovanje činjenica.Sljedbenike Đurišića mogu donekle i razumjeti jer jedino što su uspjeli je da mu zakolju sina jedinca na mostu u Beranama,dok  je Pavle svaki put kada bi napao Petnjicu bio isprašen i dočekan onako kako je zasluživao.

MONITOR: Često kažete da se ne radi o revizionizmu, nego borbi za interpretaciju.

RASTODER:Moji stavovi o revizionizmu razlikuju se od stavova brojnih kolega,koji ovaj pojam posmatraju kao ,,konstrukciju nove naracije protivno činjenicama”.Istorija istoriografije nije ništa drugo nego istorija revizionizma, ako bi se ta pojava shvatila kao proces ponovnog razmatranja već poznatih činjenica ili postavljanja novih pitanja.Ona je legitimni metod ako je usaglašen sa osnovnim postulatima metodologije istorije.Međutim, ako se ,,revizionizam” posmatra kao ideološka konstrukcija ,,novih činjenica” zasnovana na prevrednovanju postojećih,bez uporišta u saznanju i novim dokazima,tu se ne radi o revizionizmu, nego o političkom nasilju nad istorijom kao naukom.

Revizionisti se po prirodi množe sa svakom promjenom ideološke paradigme i njih  će uvijek biti.Oni nijesu nikada bili opasnost za istorijsku nauku i u tom smislu ne zavređuju pažnju.Zato njih prepoznaju kao ,,opasnost” prisutnu u javnom prostoru i to je polje sukoba ideologija.Oni ne mogu biti opasnost za istorijsku nauku, jer jednostavno ,,nauka” ne počiva na toj matrici,iako se teško oslobađa iste. U konačnom,trajno opstaju samo potvrđene i provjerljive činjenice.Nasilje nad činjenicama nije moguće, iako se čini ponekad da je u njihovom oblikovanju dominatno uticala ideologija.Ideologije se po pravilu mijenjaju, a činjenice opstaju.

To što je Cezar prešao Rubikon jeste potvrđena istorijska činjenica,dok to što ovaj  ,,potoćić” samo u jednom danu pređe nekoliko stotina hiljada ljudi- nije.Čak ni to,ukoliko bi ja svoj prelazak preko Rubikona pokušao predstaviti činjenicom, značilo bi samo nesuvisli i neuspjeli pokušaj zloupotrebe te činjenice a ne njenu reviziju.

MONITOR:  Kako vidite odnos nove vlasti prema prema ratnim zločinima i učešću Crne Gore u ratovima ’90-ih?

RASTODER: ,,Nova vlast” je ideološki gemišt zločina 90-ih.Kao takva,ona ne promoviše amneziju,nego reafirmiše ideologiju koja čini srž tih zločina. To se primjećuje i  po tome što je jedino period vladavine DPS od 1991. do 1997. izvan pozornosti kritike ,,starog režima”. Jer bi to značilo da govore protiv sebe.To mnoge dovodi u kvazikomotnu poziciju i podstiče opštu amneziju.  Po meni,to je privid koji ne može dugo trajati.

MONITOR: Koliko revizionizam u okruženju, prije svega Srbiji, utuče na takve težnje u Crnoj Gori?

RASTODER: Treba i u tome praviti razliku između Srbije i Crne Gore. U Srbiji broj partizana do 1944. rijetko prelazi 1000,da bi rat završilo njih 250.000,dok Crna Gora ima najmasovniji antifašistički ustanak u Evropi, 257 narodnih heroja, preko 50 ratnih generala. Crnogorski četnici ili četnici iz Crne Gore, Hercegovine, Dalmacije imaju,mnogo više ,,krvavih ruku” nego oni iz Šumadije ili Zapadne Srbije. Nekada to može izgledati kao stanovište blisko revizionizmu, ali u suštini je to permanetni proces preispitivanja činjenica.U tom procesu,silovanje se pravi u nivelaziciji, odnosno istim naočarima posmatrati procese u Srbiji i Crnoj Gori.

Inferiorni intelektualni potencijal Crne Gore poziva često na ,,mobu” eksperte ili stručnjake iz Srbije,koji o tome ne samo da malo znaju, nego svoje neznanje ,,prodaju” kao nauku.Prošlo je vrijeme kada je takva roba imala veliku intelektualnu cijenu u vremenu plejade velikih znalaca (Petranović, Marjanović, Dedijer i dr),da bi danas ona bila svedena na priču ,,autista” koja više nigdje nije ozbiljno shvaćena.Dakle, njen uticaj u Crnoj Gori postoji,ali su to ideje koje nemaju budućnost. Sve više bivaju kompromitovane u poređenju sa činjenicama.

MONITOR: Mijenjaju li se udžbenici  na bolje i rade li institucije svoj posao, kako bi istorijske konfuzije bilo što manje?

RASTODER:Ovdje  moram da vas podsjetim da je krajem 90-ih godina krenula reforma crnogorskog obrazovnog sistema po ugledu na evropske. Proces je vodio slovenački ekspert Slavko Gaber.Ne znam koliki su dometi i rezultati te reforme, jer sam dosta davno ,,udaljen” iz tog procesa. Ono što znam je da je u tom vremenu stvorena prva generacija autora udžbenika iz Crne Gore u njenoj istoriji. Ne znam, gdje su danas ti ljudi,ali me ne bi čudilo da ih je partitokratija i partijska pamet sklonila negdje drugo. Znam samo da su kao rezultat rada te prve generacije autora objavljeni udžbenici koji su imali pozitivne ocjene iz Evrope. Da li je taj potencijal sačuvan, njihova znanja iskorišćena,institucionalno unaprijeđena,ne mogu sa sigurnošću potvrditi. Skloniji sam tvrdnji da je i sve to bagatelisano potrebom partijskog nadzora i kratkovidom politikom partijske koristi.

 

Ono što je bilo možete ignorisati, ali ne i promijeniti


MONITOR: Kao jedan od autora udžbenika istorije za maturante prije 15 godina oštro ste reagovali kada su cenzurisane stranice o raspadu Jugoslavije. Upozorili ste tada da takav način žmurenja pred novijom istorijom ,,učenike prepušta političkim, ideološkim i drugim ubjeđenjima nastavnika, što može kod njih da stvori vrijednosnu konfuziju”.  Da li društvo sada ubira plodove te ciljane konfuzije?

RASTODER:Tačno  je da sam kao koautor tog udžbenika‚solidarišući se sa autorom, mlađim kolegom koji je ubrzo nakon toga postao poslanik partije koja je stajala iza povlačenja (zabrane) udžbenika, branio stav koji sam nedavno ponovio i na raspravi upriličenoj povodom 34 godine napada na Dubrovnik, kada se jasno pokazalo koliko je ideološko-političko sljepilo pogubno  za jedno društvo. To je i bio razlog da se podsjetim na sramne sekvence iz javnog života Crne Gore.

Prvi su na najavu i sadržaj novog udžbenika reagovali dr Novica Stanić i dr Šefket Krcić. Potom je Savjet za školstvo (predsjednik Radovan Damjanović) raspravljao o sadržaju tog udžbenika,posebno dijelu koji se ticao ratova 90-ih. Od mene je traženo,iako nijesam bio autor tog dijela udžbenika,da izostavim dio u kojem je stajalo da je ,,Crna Gora učestvovala u ratu napada na Dubrovnik”. Naravno da smo to odbili.Lično sam tada zastupao stav da odbijam pisati po narudžbini,te da na tu glupost ne mogu pristati,ako zbog ničeg drugog,onda zbog toga što mi nije jasno – ako navodno ,,Crna Gora nije bila u ratu“,kako to da sam ja lično bježao da ne budem mobilisan u taj rat.

Savjet je donio odluku ,,da se udžbenik privremeno povuče iz upotrebe”,što je bio rezultat političkog pritiska ,,odozgo”.Neki članovi Savjeta su mi se naknadno žalili na ,,neke pozive iz Beograda”.Više sam to razumio kao intelektualni kukavičluk,nego kao stvarni razlog. Jer upravo je ,,zabrana” izazvala veliko interesovanje za udžbenik, brzo je rasprodat, a pojedini nastavnici su ga  ,,ilegalno” koristili u nastavnom procesu.

Suština je: ono što je bilo možete ignorisati,ali ne možete promijeniti. Iluziju  da možete silovati činjenice ima samo silovatelj koji to ne razumije. S obzirom da je u konkretnom slučaju ,,silovatelj“država, jer su prosvjeta, udžbenik i nastavni  proces isključivo u njenoj nadležnosti,to je svjesno stvorena konfuzija samo usložila probleme.

Ogroman broj činjenica, koje su u međuvremenu produkovane o tom ratu i sjećanju na njega je pokazao da ,,crnogorsko suočavanje sa prošlošću” može privremeno biti odloženo i da je to odlaganje nanijelo ogromnu štetu društvu.

PREUZETO: MONITOR

RADMANSKA KLISURA POD CIJEVIMA I NASIPOM: KO JE PREGRADIO RIJEKU I PO ČIJEM ODOBRENJU?

Radio Petnjica
-
0
RADMANSKA KLISURA POD CIJEVIMA I NASIPOM: KO JE PREGRADIO RIJEKU I PO ČIJEM ODOBRENJU?

U MZ Radmaci, na izlazu iz Radmanske klisure, desilo se ono što se u uređenim državama zove brutalna intervencija u koritu i prostoru vodotoka, a kod nas najčešće prolazi kao „neka se radi, ne pitaj ništa“. Prema onome što se vidi na terenu rijeka je na tom potezu preusmjerena u cijevi, iznad cijevi je napravljen nasip, a na nasipu praktično formiran improvizovani most/saobraćajnica. Fotografije sa lica mjesta pokazuju svježe betonirane ivice i potporne elemente, veliki iskop i nasip od kamena i šuta, te cijevne propuste kroz koje se voda sprovodi, što potvrđuje da se ne radi o „sitnoj sanaciji“, već o ozbiljnoj promjeni terena i režima toka.

Problem nije samo estetski. Problem je suštinski. Prirodni dragulj i ogroman turistički potencijal Petnjice pretvoren je u prašnjavi, nasuti koridor, a klisura,  koja bi u bilo kojoj zemlji sa minimalnim standardima zaštite bila pod režimom kontrole i dozvola, ostavljena je na milost lokalnim moćnicima.

Radmanska klisura

 

CIJEVI UMJESTO KORITA: PRIRODA SE NE „POMJERA“ BEZ POSLJEDICA

Kad se rijeka „stavi u cijev“, ne mijenja se samo pejzaž. Mijenja se cijeli sistem. Brzina i nivo vode, erozija, taloženje materijala, stabilnost padina, rizik od bujičnih talasa i začepljenja propusta. Klisura nije kanalizacija. A kad cijev jednom postane „novo korito“, svaka veća kiša postaje test. Hoće li propusti izdržati, ko je garantovao proračun, i ko će snositi posljedice ako voda nađe put mimo cijevi?

Fotografije dodatno ukazuju na masivan nasip i nove betonske elemente uz trasu, uz metalne stubove koji djeluju kao priprema za ogradu. To znači da se radovi ne tretiraju kao privremena improvizacija, već kao trajno rješenje,  i to rješenje koje klisuru pretvara u servisnu zonu nečijeg interesa.

KO JE OVO DOZVOLIO: JAVNI INTERES ILI PRIVATNI POSAO?

Najopasniji dio priče nije ni beton, ni šut, ni cijevi, već ćutanje institucija. Ako je sve urađeno zakonito, onda mora postojati jasna dokumentacija. Vodna saglasnost, uslovi zaštite prirode, projekat, nadzor, građevinska dozvola, eventualna procjena uticaja na životnu sredinu, kao i mišljenja nadležnih organa. Ako toga nema, onda je riječ o samovolji koja je dobila prećutnu ili otvorenu podršku lokalne uprave.

U Petnjici, kažu mještani, „svi znaju ko stoji iza posla“. Mi nećemo licitirati imenima bez papira. Ali zato je dužnost lokalne vlasti da prestane da glumi neinformisanost i da javno odgovori: ko je investitor, na osnovu kojih dozvola i uz čiju saglasnost je izvršena ovakva intervencija.

TORINE: KADA PUT POSTANE ORUĐE ZA RAZARANJE KULTURNOG DOBRA

Posebno uznemirava navod da je trasiranje i probijanje puta razaralo prostor u blizini arheološkog nalazišta Torine. Ako je ijedan dio radova zadirao u zonu kulturnog dobra ili potencijalnog nalazišta, to je oblast gdje „nisam znao“ ne postoji kao izgovor. Kulturno nasljeđe nije privatna parcela za nasipanje šuta. Ako je došlo do devastacije, javnost mora znati da li je iko iz nadležnih institucija izašao na teren, da li je traženo mišljenje i da li je pokrenut postupak zaštite.

GODINAMA TRAJE, NIKO NE REAGUJE: PETNJICA KAO PROSTOR BEZ PRAVILA

Po onome što znamo sa terena, ovakvo stanje traje godinama, a betoniranje i finalizacija dijela iznad cijevi desili su se tek nedavno. Još poraznije od samog zahvata je atmosfera straha i rezignacije. Svi kritikuju u malim krugovima, ali niko nema snage da digne glas. To je definicija zarobljene zajednice, gdje je dovoljno da neko sa novcem dođe i radi šta mu je volja, a institucije se ponašaju kao neprobojni štit bez odgovora.

Zato pitanja ponovo šaljemo, sada formalno pozivajući se na Zakon o slobodnom pristupu informacijama, jer klisura i rijeka nijesu ničija privatna igračka. To je zajedničko prirodno i potencijalno kulturno dobro.

SAMIR RASTODER

DISKLAJMER

 

123...973Stranica 1 of 973