NAJNOVIJE OBJAVLJENO

„Kancelarija za povratnike“ kao nova adresa za dijasporu: Azemović o planu da sjever ponovo živi

Radio Petnjica
-
0
„Kancelarija za povratnike“ kao nova adresa za dijasporu: Azemović o planu da sjever ponovo živi

Novi zakon o dijaspori donosi otvaranje Kancelarije za povratnike, dok Ministarstvo paralelno gradi Registar dijaspore i mrežu saradnje sa više od 90 udruženja širom svijeta. U intervjuu za Radio Petnjica, ministar Mirsad Azemović govori o tome kako država želi da smanji iseljavanje sa sjevera, ukloni administrativne barijere za ulaganja, te uključi mlade i stručnjake iz dijaspore u razvoj Bihora i drugih sjevernih opština. Ovaj intervju je dio serijala u okviru projekta „Priče iz Bihora – između sjećanja i budućnosti“, koji se bavi iseljavanjem i povezivanjem lokalne zajednice i dijaspore kroz kontinuirano lokalno novinarstvo.

Strategija protiv iseljavanja: povratak i uključivanje dijaspore kao cilj

RADIO PETNJICA: Strategija protiv iseljavanja: Koji su danas ključni strateški ciljevi Ministarstva dijaspore kada je riječ o smanjenju iseljavanja sa sjevera, i kako mjerite uspjeh (konkretni indikatori)?

AZEMOVIĆ: Ministarstvo dijaspore je, između ostalog, osnovano sa ciljem da kreira i sprovodi politike čiji je krajnji cilj da naše ljude koji trenutno žive i rade u inostranstvu uključi u društvene tokove naše zajedničke države, u konačnom, da ih vrati u državu. Pred Crnom Gorom je jedna nova, izvjesnija budućnost, koja nudi nove prilike svim našim građanima. Vlada Crne Gore intenzivno radi na realizaciji kapitalnih projekata na sjeveru koji mogu otvoriti nova poglavlja razvoja, naročito ako uzmemo u obzir svu ljepotu i potencijale sjevera.

Povratak na sjever: Kancelarija za povratnike i podrška biznisu

RADIO PETNJICA: Povratak – realne poluge: Šta država trenutno nudi čovjeku iz dijaspore da se vrati na sjever (posao, poreske olakšice, podrška biznisu), i šta planirate da uvedete novo u narednih 12–18 mjeseci?

AZEMOVIĆ: U kontekstu odgovora na ovo pitanje izdvajamo da je novim zakonom koji je usvojen prije nekoliko dana predviđeno i otvaranje Kancelarije za povratnike – na taj način pružaćemo administrativne i druge vidove podrške ljudima koji žele da se vrate u Crnu Goru i da stečeni kapital pretoče u nove vidove biznisa. O svim detaljima blagovremeno ćemo obavijestiti našu dijasporu i cjelokupnu javnost. Cilj nam je da na taj način jačamo povjerenje dijaspore u naše institucije. To je najvažniji korak u procesu građenje sigurnog poslovnog ambijenta koji će ih motivisati da ulažu u našu zajedničku državu.

Bihor i Petnjica: infrastruktura, turizam, poljoprivreda i prvi rezultati

RADIO PETNJICA: Bihor kao prioritet: Da li Bihor/Petnjica imaju poseban tretman u planovima Ministarstva (posebni programi/linije), ili su dio šire politike za sjever? Šta konkretno možete obećati kao “prvi rezultat” u ovoj godini?

AZEMOVIĆ: Jedan od prioriteta Vlade je upodobljavanje putne i druge infrastrukture u lokalni zajednicama na sjeveru kako bi se stvorili uslovi za valorizaciju prirodnog bogatstva cijele regije. Razvoj sjevera se temelji se na valorizaciji prirodnih resursa kroz održivi turizam, posebno planinski, eko i seoski turizam, kao i na razvoju poljoprivrede i prehrambene industrije. Biće potrebno da zajedničkim snagama – Vlade, lokalnih uprava i dijaspore, aktivno i u kontinuitetu radimo na njenom ostvarenju. Izgradnja autoputa već donosi sjeveru određene benefite. Konkretno u Bihoru uskoro počinje sa radom značajan proizvodni pogon što nam pokazuje da dijaspora kreće u proces investiranja u zavičaj. To nam uliva optimizam i garantuje da u susret EU Crna Gora postaje država koja nudi siguran poslovni ambijent.

Registar dijaspore: baza za politiku povratka, investicija i umrežavanja

RADIO PETNJICA: Registar dijaspore: Ima li Crna Gora funkcionalan registar dijaspore po opštinama/porijeklu (npr. Bihor), i ako nema – kada će biti uspostavljen i kako će se koristiti (investicije, donacije, stručnjaci)?

AZEMOVIĆ: Ministarstvo je formiralo Registar za dijasporu. S obzirom da se niko do sada nije bavio konkretnim brojem naših ljudi koji živi u dijaspori, to nam je bio jedan od polaznih coljeva. Registar je zvanična, institucionalna baza podataka koja služi za evidentiranje građana porijeklom iz Crne Gore koji žive i rade u inostranstvu. Njegova osnovna svrha je da država ima tačne i ažurne informacije o dijaspori kako bi mogla planirati politike saradnje, očuvanja identiteta i uključivanja dijaspore u razvoj zemlje.

U registru se, najčešće na dobrovoljnoj osnovi, prikupljaju podaci kao što su: osnovni lični podaci, država boravka, obrazovanje, zanimanje, profesionalne vještine i interes za saradnju sa institucijama u Crnoj Gori. Poseban fokus je na mladim i visokoobrazovanim ljudima, čije znanje i iskustvo mogu biti od velike koristi.

Cilj nam je da kroz zvanični registar uspostavimo bolju komunikaciju između države i dijaspore, lakše umrežavanje stručnjaka, realizovanje projekata, kao i kreiranje programa povratka, privremenog angažmana ili investicija. Ukratko, to je alat koji će nam pomoći da se veza između dijaspore i matične države učini sistematičnom, organizovanom i korisnom za obije strane.

Udruženja i klubovi: 90 partnera i ideja o formalnim sporazumima za sjever

RADIO PETNJICA: Saradnja sa iseljeničkim klubovima: Koliko aktivnih iseljeničkih udruženja/klubova sarađuje sa Ministarstvom, i da li planirate formalni “sporazum o saradnji” sa klubovima koji okupljaju ljude sa sjevera?

AZEMOVIĆ: Ministarstvo sarađuje sa preko 90 udruženja u dijaspori i raduje nas to što interesovanje udruženja iz dana u dan raste. Takođe ističemo da je Ministarstvo, u saradnji sa udruženjima dijaspore, samo u toku protekle godine realizovalo više od 100 projekata koji se bave očuvanjem našeg kulturnog identiteta. Programi su realizovani u zemljama prijema. Za njih je izdvojeno oko 320 000 eura.
Ideja o formiranju sporazuma sa klubovima koji okupljaju ljudr sa sjevera je prisutna, naročito jer bi takav vid dodatne saradnje bio platforma za investiciono oživljavanje sjevera kroz podršku naših ljudi koji žive i rade u inostranstvu.

Investicije dijaspore: administracija i nepovjerenje kao glavne barijere

RADIO PETNJICA: Investicije dijaspore – prepreke: Šta dijaspora najčešće navodi kao prepreku ulaganjima na sjeveru (administracija, nepovjerenje, zemljište, spori procesi), i šta Ministarstvo radi da te prepreke smanji?

AZEMOVIĆ: Naši ljudi koji žive i rade u inostranstvu u domenu prepreka ulaganjima često ističu administrativne barijere i nepovjerenje u institucije. Ministarstvo sprovodi brojne inicijative koje kontinuirano jačaju povjerenje dijaspore u društvene i ekonomske procese u našoj zemlji. Približavanje naše države članstvu u EU govori u prilog ispravnosti sveukupnog angažmana svih resora Vlade na tom polju.

Stručnjaci iz dijaspore: Savjet za saradnju kao nova poluga

RADIO PETNJICA: Uključivanje stručnjaka iz dijaspore: Imate li plan da uključite visokoobrazovane ljude iz dijaspore u razvojne projekte sjevera (mentorski programi, kratkoročni angažmani, gostujuća predavanja, tele-rad za CG)?

AZEMOVIĆ: Ministarstvo sprovodi važne aktivnosti i u toj oblasti. Izdvojili bismo to da u narednim danima krećemo u formiranje Savjeta za saradnju sa dijasporom – iseljenicima koji će, između ostalog, imati zadatak da informiše i povezuje dijasporu sa matičnom zemljom, te da inicira preduzimanje privrednih i drugih aktivnosti od interesa za Crnu Goru i dijasporu. Savjet će biti jedna od važnih poluga na polju realizacije različitih programa i projekata.

Mladi i dijaspora: škola jezika, online kurs i mehanizmi za studente

RADIO PETNJICA: Mladi i veze sa dijasporom: Kako planirate da iskoristite dijasporu za prilike mladih na sjeveru (prakse, stipendije, mreže kontakata, zapošljavanje na daljinu)?

AZEMOVIĆ: U fokusu našeg djelovanja su mladi. Sa njima intenzivno ostvarujemo saradnju. Posebno izdvajamo Ljetnju školu jezika i kulture Crne Gore, namijenjenu djeci iseljenika iz Crne Gore. Škola pod nazivom “Crna Gora moja postojbina” traje 10 dana. Održava se u julu, na Ivanovim koritima.

Ponosni smo na mlade polaznike ove škole koji su s ljubavlju i entuzijazmom učestvovali u brojnim programskim aktivnostima učeći o jeziku, kulturi i tradiciji Crne Gore.

Posebno bismo naglasili da je Ministarstvo, po prvi put, pokrenulo Online kurs jezika. Riječ je o projektu koji sprovodimo uz tehničku podršku Zavoda za školstvo. Namijenjen je pripadnicima dijaspore sa prebivalištem u SAD, Kanadi i zemljama Evrope, a koji su stariji od sedam godina.

Nastava je nedavno počela i trajaće tri mjeseca. Interesovanje mladih za ovaj program je veliko. Prijavio se preko 170 polaznika. Najviše prijava je bilo iz SAD – a. Nastavu izvode sertifikovani nastavnici CSBH jezika.

Novim zakonom o dijaspori – iseljenicima konačno se stvara kvalitetna normativna osnova za saradnja sa studentima u dijaspori. Znanje i iskustvo mladih ljudi u dijaspori izuzetno je važno za razvoj Crne Gore. Riječ je o generaciji koja je stekla obrazovanje, radne navike i profesionalne standarde u razvijenim sredinama, a to znanje može biti snažan pokretač inovacija, modernizacije institucija i jačanja ekonomije. Mi stvaramo konkretne mehanizme koji će mladima iz dijaspore pokazati da su dobrodošli i da njihov doprinos ima stvarnu vrijednost.

Transparentnost i naredni koraci: Dani dijaspore i biznis forumi za sjever

RADIO PETNJICA: Transparentnost i rezultati: Koliko je investicija/donacija ili razvojnih projekata u sjevernom regionu realizovano uz podršku Ministarstva dijaspore u posljednjih godinu dana? Možete li navesti 3 konkretna primjera i šta je sljedeće na listi?

AZEMOVIĆ: Ministarstvo dijaspore je skoro osnovano. Pored realizacije brojnih programa koji se tiču očuvanju kulturnog identiteta naše dijaspore, aktivno upodobljavamo normativnu platformu koja će našim ljudima koji žive i rade u inostranstvu konačno pružiti siguran pravni okvir za buduća ulaganja. Sva rješenja donesena su na bazi snažne koordinacije svih relavantnih subjekata.

Upravo iz tog razloga, prošlog ljeta je fokus manifestacije Dani dijaspore bio na sjevernim opštinama. Organizovali smo biznis forume koji su okupili ugledne privrednike iz dijaspore i lokalnih zajednica. Cilj nam je bio da razmijenimo ideje i evidentiramo barijere koje stoje na putu ulaganjima. Uključili smo i predstavnike lokalnih uprava da sa njihovog aspekta daju doprinos u kreiranju prilika za priliv investicija. U toku panela detaljno su predstavljeni razvojni potencijali sjevera koji će, u kontekstu novih ulaganja u infrastrukturu i realizaciju kapitalnih projekata iza kojih stoji Država, zasigurno biti u fokusu investitora koji žele da svoj kapital prošire i na teritoriju svoje zemlje.

SAMIR RASTODER

„Mi smo tu“: Radio spot koji podsjeća Petnjicu da su prava OSI prava svih nas

Radio Petnjica
-
0
„Mi smo tu“: Radio spot koji podsjeća Petnjicu da su prava OSI prava svih nas

Početkom oktobra 2025. godine počela je realizacija projekta „Mi smo tu – kampanja za vidljivost i razumijevanje“, koji sprovodi NVO Lica sa invaliditetom Petnjica u partnerstvu sa NVO Centar za seoski razvoj, uz podršku NVO Vis Legis. Projekat finansira Evropska unija kroz grant šemu CORDIAL, čiji je nosilac Caritas Srbije, a cilj je da se u opštini Petnjica smanje diskriminacija i predrasude prema osobama sa invaliditetom i da se njihov glas bolje čuje u zajednici, saopštio je Denis Ramdedović, predsjednik NVO Lica sa invaliditetom.

RADIO SPOT:

Povod za obraćanje javnosti je promocija radio spota koji nosi poruku „uključi se“ – za sebe, za majku, za porodicu – uz jasnu poruku da se osoba sa invaliditetom svakodnevno bori da bude ravnopravno uključena i da ima jednaka prava kao svi. Kroz medijsku kampanju, radionice, javne događaje i digitalne sadržaje planirano je da se poveća vidljivost OSI u lokalnoj zajednici, dok će institucije, škole i lokalne organizacije civilnog društva biti ohrabrene i osposobljene da osobe sa invaliditetom uključuju sistematičnije i održivo, uz konkretne priče iz zajednice, saradnju s medijima i aktivniju upotrebu društvenih mreža.

 

ZEĆIR RAMČILOVIĆ: Iseljavanje se ne može svesti samo na ekonomiju – riječ je i o povjerenju i perspektivi

Radio Petnjica
-
0
ZEĆIR RAMČILOVIĆ: Iseljavanje se ne može svesti samo na ekonomiju – riječ je i o povjerenju i perspektivi

Intervju sa Zećirom Ramčilovićem, bivšim ambasadorom Sjeverne Makedonije u Crnoj Gori i čovjekom porijeklom iz Petnjice, nastao je u okviru projekta „Priče iz Bihora – između sjećanja i budućnosti“, koji ima cilj da kroz kontinuirano i etički utemeljeno lokalno novinarstvo unaprijedi informisanost i javnu raspravu o iseljavanju i drugim temama važnim za Petnjicu i sjever Crne Gore, uz snažnije povezivanje lokalne zajednice i dijaspore.

SARADNJA DVIJE DRŽAVE: ŠTA JE OSTALO IZA MANDATA

RADIO PETNJICA: Kao bivši ambasador Sjeverne Makedonije u Crnoj Gori, šta biste izdvojili kao najkonkretniji rezultat saradnje dvije države tokom Vašeg mandata?
RAMČILOVIĆ: Iako su ovakva pitanja razumljiva iz ugla medijske percepcije, važno je istaći da ambasadorski mandat po svojoj prirodi ne funkcioniše po principu ličnih ili izolovanih konkretnih rezultata, već kao dio šire državne politike i institucionalnog djelovanja. U tom smislu, uspjeh ambasadora mjeri se kroz kontinuitet i unapređenje odnosa i jačanje povjerenja, unapređenje ekonomske saradnje, a time i benefite za građane i privredu.
Ipak imajući u vidu projavljeni interes posebno bih izdvojio potpisane ugovore i protokole o liberalizaciji teretnog transporta između misnistarstava saobraćaja, te elektronskoj razmjeni podataka prije dolaska robe na granici između carinskih uprava, što će dalje jačati ekonomsku saradnju. Zatim ugovore u kulturi, obrazovanju, javnoj upravi i informatičkom društvu, koji na već postojeće kvalitetnu ugovornu osnovu u drugim oblastima, su dodatni impuls za unapređenje odnosa dviju država. Zatim, pored jačanja postojeće, uspostvaljna je i nova biznis saradnja, što je rezultiralo značajnim rastom trgovinske razmjene, i to od 40 miliona eura u 2022. godini, na skoro 55 miliona eura u 2024., što predstavlja rast od oko 35% u relativno kratkom periodu, na šta sam posebno ponosan.
Moram napomenuti uspješnu saradnju između država pri evakuaciji makedonskih, odnosno crnogorskih građana iz Izraela i Palestine, te pomoći Crne Gore u gašenju požara u Makedoniji. U tom smjeru su i dešavanja, koja su rezultat međunarodnog ugovora između Sjeverne Makedonije i Grčke, kada shodno pruzetim obavezama u svim zemljama, tako i u Crnoj Gori se moglo ući samo sa novim pasošem Sjeverne Makedonije. Svojim ličnim angažmanom i razumjevanjem crnogorskih vlasti i stečenog povjerenja i prijateljstva, na žalost bez podrške tada makedonske vlade u tehničkom mandatu, ponovo smo obezbjedili ulaz makedonskih građana u Crnu Goru samo sa ličnim kartama, bez obzira dali su sa starim ili dopunjenim imenom Sjeverna Makedonija. Ova odluka ima snažan simbolički, ali i praktični značaj jer je direktno olakšala kretanje ljudi, turizam i poslovne kontakte.
I da bih završio kako sam počeo odgovor na ovo pitanje, moram napomenuti intenzivni politički dijalog, odnosno za samo dvije godine u Crnoj Gori ostvareno je 77 zvaničnih posjeta i sastanka na najvišem i višem nivou, te još desetine sastanaka najviših predstavnika pravosuđa, kao i lokalnih vlasti. Na unapređenje odnosa i jačanju povjerenja akcent sam stavio i na kulturnoj diplomatiji kao značajan most saradnje, sa brojnim događajima koji su Makedoniju učinili prepoznatljivom u crnogorskoj javnosti.

NEISKORIŠĆENI POTENCIJALI I “BRZA POBJEDA”

RADIO PETNJICA: U kojim oblastima vidite najveći neiskorišćeni potencijal CG–Sjeverna Makedonija: ekonomija, turizam, obrazovanje, kultura, lokalne samouprave? Šta je “brza pobjeda” koju je moguće ostvariti?
RAMČILOVIĆ: Najveći neiskorišćeni potencijal vidim u daljem unapređenju ekonomske saradnje i trgovine, turizmu, te kulturi i obrazovanju.
„Brza pobjeda“ bi bila uspostavljanje direktne avio-linije Skoplje–Podgorica ili Skoplje–Tivat, na čemu sam tokom mandata intenzivno radio. Ova linija bi imala direktan uticaj na turizam, biznis i mobilnost građana. Za Crnu Goru je značajno da se odredi u kom smjeru će razvijati aviosaobraćaj, a iskustva Sjeverne Makedonije sa koncesijama aerodroma pokazuju jasne pozitivne efekte, te i lakše uspostavljanje novih aviolinija.

REGIONALNI MEHANIZMI: ŠTA JE MOGLO BOLJE

RADIO PETNJICA: Koliko su se u praksi koristili mehanizmi regionalne saradnje (CEFTA, Berlin proces i sl.) i gdje je, po Vama, Crna Gora mogla više da dobije?
RAMČILOVIĆ: Mehanizmi poput CEFTA-e, Berlinskog procesa i dr., korišćeni su, ali ne u punom kapacitetu. Smatram da je Crna Gora mogla više da dobije kroz aktivnije pozicioniranje svojih interesa, naročito u infrastrukturnim i energetskim projektima, kao i zajedničkim nastupom na trećim tržištima i koordinisanije korišćenje regionalnih fondova. Regionalna saradnja ne smije ostati samo na političkoj retorici, već mora biti mjerljiva kroz projekte i investicije od kojih korist imaju građani i privreda. Ali, mora se napomuti da bolje ostvarivanje rezultata ne zavisi samo od Crne Gore, već i od ostalih država regiona.

BIHOR IZ UGLA DIJASPORE: PROMJENE I REALNOST

RADIO PETNJICA: Vi ste porijeklom iz Petnjice. Šta je, iz ugla nekoga ko je dugo van zavičaja, najveća promjena u Bihoru u posljednjih 10–15 godina – i pozitivna i negativna?
RAMČILOVIĆ: Pozitivno je to što je Bihor danas administrativno i politički vidljiviji, i to daje nadu za njegov razvoj. Uz to unapređena je i infrastruktura, ali moglo je i više. Bez paralelnog razvoja privrede i radnih mjesta, pomenuti pomaci nemaju značajniji efekat.
Negativno ostaje kontinuirano iseljavanje i nedostatak održive ekonomske dinamike. Lokalna samouprava, slabo koristi povoljnosti i pozive međunarodnih fondova i organizacija, a nedostatak gotovih projekata se odražava i na iskorištavanje sredstava iz državnog budžeta. Ovo ne treba shvatiti kao opravdanje za državu, jer centralna vlast mora da vodi više računa o ravnomernom regionalnom razvoju.

ISELJAVANJE: EKONOMIJA, POVJERENJE I PERSPEKTIVA

RADIO PETNJICA: Iseljavanje se često opisuje kao glavni problem sjevera i Bihora. Da li je to prije svega ekonomsko pitanje ili i pitanje povjerenja u institucije i osjećaja perspektive?
RAMČILOVIĆ: Iseljavanje je višeslojni fenomen koji se ne može svesti na samo jedan uzrok. Ipak, ekonomski faktori prednjače kao ključni pokretač odlazaka, ali u isto vrijeme je riječ o pitanju povjerenja u institucije, te da se trud i znanje ne vrednuju dovoljno, što stavlja pod znak pitanja svaki pozitivni osjećaj i perspektivu za budućnost.
Ekonomska nerazvijenost i manjak radnih mjesta na sjeveru ostaju glavni motivatori za odlazak. Mladi ljudi Bihora napuštaju svoje ognjište da bi našli sigurnije i bolje plaćene poslove u centralnim i primorskim dijelovima zemlje, ali i u inostranstvu. Dodatna motivacija je situacija sa zdravstvom, prevozom, uslugama…, uz nepovjerenje da će institucije i javne politike stvoriti pravično i bolje okruženje. Previše kompleksno i nemoguće za riješiti u kratkom roku, ali mora se početi sa rješenjem koje treba biti sveobuhvatno, gdje osim kreiranja radnih mjesta, potrebno je graditi i sistem koji vraća povjerenje.

POVRATAK DIJASPORE: ŠTA FALI DA BI SE LJUDI VRATILI

RADIO PETNJICA: Šta ljudi iz dijaspore najčešće kažu kad objašnjavaju zašto se ne vraćaju – i šta bi bio minimalni paket uslova koji bi ih naveo da ozbiljno razmisle o povratku?
RAMČILOVIĆ: Ovdje bi važio isti odgovor kao i na prethodno pitanje “zašto se ljudi iseljavaju iz Bihora”. I ne bih se ponavljao, ali osim prethodno navedenog odgovora, smatram da državi je lakše da stvori bolje uslove pojedincima, odnosno pravnim subjektima da investiraju i kreiraju radna mjesta na sjeveru Crne Gore, a time stvaraju uslove za povratak. U tom smjeru, ljudi porijeklom iz Bihora žele da pomognu njegov razvoj i smanje iseljavanje, ali moraju da imaju i ekonomski interes, kao jeftiniju radnu snagu, poreske olakšice, subvencije od strane države i sl. Po mojim saznanjima i kontaktima najčešće se pominju nesigurnost ulaganja, birokratija, nejasna pravila i nedostatak povjerenja u institucije. Mislim da “minimalni paket” za ozbiljno razmišljanje o povratku uključuje: pravnu sigurnost, transparentne projekte, kako rekoh poreske i administrativne olakšice i pouzdanog sagovornika u opštini i državi.

OD EMOCIJE DO INVESTICIJA: ŠTA KOČI ULAGANJA

RADIO PETNJICA: Kakav odnos dijaspora ima prema zavičaju: da li je još uvijek dominantan emotivni odnos (posjete, donacije) ili raste interes za poslovna ulaganja? Šta koči prelazak sa emocije na investicije?
RAMČILOVIĆ: Odnos dijaspore prema zavičaju karakteriše snažna emotivna povezanost, ali raste i svijest o mogućnostima za investicije. Emotivna veza, se gleda u izraženom osjećaju pripadnosti koji se manifestuje kroz redovne posjete zavičaju, često sezonski, najmanje godišnje, te uz finansijske doznake koje se šalju porodici, koje čine značajan dio i crngorskog GDP-a.
Neću reći ništa što nije već poznato, ali glavni faktori koji koče prelazak sa emotivnog na investiciono djelovanje su nepovjerenje u institucije i pravna sigurnost, a na žalost postoje i negativna iskustva u biznis krugovima. Nema dovoljno jasnih pravila, sistem nije predvidiv i da se teško mogu zaštititi prava u slučaju pojave tekovnih ili nepredvidljivih okolnosti. Zatim ponoviću, olakšice za strane investitore, poreske i subvencije, često se pominju od naših uspješnih ljudi, iako koliko znam država je često najavljivala programe podrške investitorima. Možda je i u ovom slučaju nedostatak kvalitetne komunikacije i transparentnosti. Dok, administrativne barijere i “spore” procedura je lako za riješiti. Drugim riječima, da bi se emocija pretvorila u konkretno djelovanje: ulaganja i povratak radnika, potrebno je izgraditi sveobuhvatan okvir povjerenja i mogućnosti.

KAKO IZGRADITI POVJERENJE: ULOGA OPŠTINE I DRŽAVE

RADIO PETNJICA: Šta biste savjetovali opštini Petnjica i institucijama države: kako da izgrade povjerenje dijaspore (transparentnost projekata, jedinstvena kontakt tačka, javni registar ulaganja)?
RAMČILOVIĆ: Povjerenje dijaspore se ne može obezbjediti jednim potezom, nego kroz konzistentne, transparentne i mjerljive korake koji pokazuju da su institucije pouzdani partneri za investicije, povratak i dugoročnu saradnju. Opštini Petnjica i državnim institucijama prije svega bih savjetovao transparentnost i profesionalizam. Zato je važno uspostaviti jasne i institucionalne kanale komunikacije sa dijasporom, uključujući jedinstvenu kontakt-tačku u opštini i državi, gdje bi povratnici i zainteresovani građani mogli dobiti pouzdane informacije i podršku, bez lutanja kroz birokratski sistem. Jednako važno je da svi razvojni projekti budu javno dostupni, transparentni i mjerljivi, kako bi se izgradilo uvjerenje da se sredstva koriste odgovorno i u interesu zajednice. Institucije moraju pokazati da funkcionišu predvidivo, jednako za sve i bez selektivnosti, jer upravo tu leži ključ povjerenja. Kada ljudi vide da pravila važe jednako, da se odluke donose profesionalno i da postoji spremnost da se odgovori na realne potrebe građana i dijaspore, neminovni su pozitivni rezultai.

“LIČNI MOSTOVI” I SAVJETODAVNA MREŽA ZA RAZVOJ

RADIO PETNJICA: Koliko su u diplomatskom radu važni “lični mostovi” poput Vašeg – ljudi koji poznaju i zavičaj i sistem države domaćina? Da li biste bili spremni da učestvujete u nekom obliku savjetodavne mreže za razvoj sjevera/Bihora?
RAMČILOVIĆ: „Lični mostovi“ u diplomatiji su izuzetno važni,. Ljudi koji imaju lične kontakte i izgrađeno povjerenje i prijateljstva, poznaju i zavičaj i sistem države domaćina mogu djelovati kao prirodni posrednici povjerenja. Takvi mostovi ne zamjenjuju institucije, ali ih dopunjuju, olakšavaju komunikaciju, otvaraju vrata i ubrzavaju procese koji bi mogli trajati znatno duže. U tom smislu, svakako sam spreman da učestvujem u “savjetodavnoj mreži” ili sličnom formatu koji bi imao za cilj razvoj sjevera i Bihora, pod uslovom da postoji ozbiljna i iskrena inicijativa, sa definisanim ciljevima i odgovornostima. Smatram da znanje, iskustvo i kontakti stečeni tokom diplomatskog mandata imaju smisla samo ako se, u odgovarajućem okviru, stave u funkciju opšteg interesa i dugoročnog razvoja zajednice, u ovom slučaju Bihora.

KULTURA I IDENTITET: MOST PREMA ISELJENIŠTVU

RADIO PETNJICA: Kako ocjenjujete kulturnu saradnju i očuvanje identiteta: šta bi bila dobra inicijativa koja povezuje Petnjicu/Bihor sa iseljeništvom u Sjevernoj Makedoniji i šire (manifestacije, škola jezika, kulturne rute, arhiva sjećanja)?
RAMČILOVIĆ: Kulturna saradnja i očuvanje identiteta predstavljaju najtrajnije i najotpornije mostove između zavičaja i iseljeništva. Dok se ekonomske i političke okolnosti mijenjaju, kultura i identitet ostaju stabilna osnova povezivanja, posebno u sredinama poput Bihora, gdje je dijaspora brojna i emotivno snažno vezana za svoje porijeklo.
Tokom mog mandata, upravo sam zato insistirao da kulturna diplomatija ne bude protokolarna, već živa i sadržajna. Jedna od inicijativa šireg značaja, ali i direktno korisna za povezivanje Bihora sa iseljeništvom u Sjevernoj Makedoniji, za koju se nadam da će se nastaviti ka realizaciji, jeste otvaranje Kulturno-informativnih centara u Skoplju i Podgorici. Takvi centri ne bi bili samo prostori za povremene događaje, već stalne tačke susreta, kulture, tradicije i savremenog stvaralaštva, otvorene i za dijasporu i za lokalnu javnost. Pored toga, smatram da bi zajednička kulturna manifestacija Bihora i iseljeništva, koja bi se naizmjenično održavala u Petnjici i u Sjevernoj Makedoniji, imala snažan simbolički i praktični efekat. Ne manje važne su kontinuirane promocije knjiga, izložbe, koncerti, folklorni nastupi…, koji bi omogućili trajno povezivanje književnika, umjetnika, kulturnih radnika i mladih iz obje sredine, ali i čuvanje i afirmaciju identiteta. Svakako i institucionalni oblici saradnje, poput bratimljenja opština. Primjer bratimljenja Petnjice i Petrovca pokazuje koliko takvi odnosi mogu biti korisni i simbolički snažni, a dodatno treba raditi na bratimljenju i sa drugim opštinama, poput Saraja i Velesa sa Petnjicom, gdje živi značajan broj iseljenika iz Bihora.

PORUKA MLADIMA: ŠTA MORA DA SE MIJENJA

RADIO PETNJICA: Kada biste morali da pošaljete jednu poruku mladima u Bihoru koji razmišljaju o odlasku – šta biste im rekli, i šta biste poručili državi da uradi da bi ti mladi imali razlog da ostanu?
RAMČILOVIĆ: U svijetu i vremenu kojem živimo, brzim promjenama, gdje prostor i vrijeme imaju drugačiji značaj od prije par godina, da ne govorim prije par decenija, mobilnost je sve veća i svako ima pravo izbora, posebno mladi. Zato jedino želim da ukažem, da država mladima mora ponuditi razlog da ostanu, ne samo u Bihoru, već i u cijeloj državi. Taj razlog podrazumijeva obrazovanje koje je povezano s tržištem rada, vladavinu prava, jake i funkcionalne institucije, jednake šanse za sve i jasnu, predvidivu perspektivu. Ne želim zvučati pesimistično, ali bez toga, na žalost, odlazak će ostati racionalan izbor. Ipak, vjerujem da će nove generacije koje ostanu u Crnoj Gori, kao i oni koji svoju perspektivu traže vani, ostati duboko vezane za svoj zavičaj. Upravo ta povezanost i ljubav prema domu mogu postati snaga koja pokreće promjene, one male, svakodnevne, ali i velike, sistemske, kako bi svi krajevi, a samim tim i cijela država, postali bolje mjesto za život, mjesto u kojem će mladi ostajati, ali i rado se vraćati i osjećati da ovdje mogu graditi svoju budućnost.

SAMIR RASTODER

MURATOVIĆ: “Kapitalna ulaganja i projekti opština – Žabljak naspram Petnjice, Rožaja, Plava i Gusinja”

Radio Petnjica
-
0
MURATOVIĆ: “Kapitalna ulaganja i projekti opština – Žabljak naspram Petnjice, Rožaja, Plava i Gusinja”

Nezavisni odbornik u loklanom parlamentu Opštine Petnjica, Aldin Muratović je na svom FB profilu uporedio kapitalna ulaganja u opštinama sa pretežno bošnjačkim stanovništvom u odnosu na, nasumično izabranu, Opštinu Žabljak. On smatra da razlog velike razlike u ulaganjima nije u diskriminaciji već u sposobnosti odnosno nesposobnosti lokalnih menadžmenata, odnosno vlasti u tim opštinama, Objavu prenosimo integralno.

“Tokom usvajanja Budžeta Crne Gore svjedočili smo, po ko zna koji put, “trci za asfaltom” kroz partijske amandmane – asfaltom koji se razmazuje po sokacima gotovo pustih sela. Ipak, moj cilj nije kritika takvog pristupa, već ukazivanje na jednu, po meni, nevjerovatnu činjenicu kada su u pitanju kapitalni projekti na lokalnom nivou.

U ovom trenutku pažnju mi je posebno privuklo poređenje sposobnosti lokalnih vlasti u opštini Žabljak sa četiri opštine u kojima pretežno žive Bošnjaci: Petnjica, Rožaje, Plav i Gusinje.

Neki bi zlonamjerno ovo mogli tumačiti kao diskriminaciju po nacionalnoj ili vjerskoj osnovi. Ne. Ja to ne mislim. Razlog je jednostavan – ključni problem nije diskriminacija, već nedostatak gotovih i razvojnih projekata na lokalnom nivou, posebno onih koji ne podrazumijevaju isključivo izgradnju puteva.

Opština Žabljak je u tom smislu pozitivan primjer. Sa jasno pripremljenim projektima, ova opština je u kapitalnom budžetu obezbijedila čak 35 miliona eura, iako ima manje stanovnika od svih uporednih opština. To je rezultat odgovorne lokalne vlasti, koja je shvatila da grad nestaje i da nema vremena za političku galamu, već za rad. Kako narod kaže – rad se poznaje.

Na Žabljaku vlast vrši građanska lista „Durmitorska inicijativa“, zajedno sa ostalim političkim subjektima.
Sa druge strane, u uporednim opštinama vlast vrše partije:
– Petnjica, gdje DPS samostalno vrši vlast, ima kapitalne projekte u iznosu od 1.741.000 eura, što je najmanje u ovom poređenju.
– Rožaje, sa preko 25.000 stanovnika i vlašću Bošnjačke stranke, delegira projekte u iznosu od svega 7.741.000 eura, što uglavnom govori o završavanju davno započetih projekata.
– Gusinje, gdje vlast vrši BS sa koalicionim partnerima, u odnosu na broj stanovnika ima najveća ulaganja među ove četiri opštine, što zaslužuje pohvalu, a iznosi 9.791.000€.
– Plav, pod upravom Evropskog saveza, pripremio je projekte u iznosu od 4.000.000 eura – iskreno, očekivao sam više.

Zaključak je jasan: četiri opštine imaju manje spremnih projekata od opštine Žabljak, iako su brojnije i politički znatno zastupljenije na državnom nivou.

Postavlja se pitanje – da li je u pitanju neznanje, neodgovornost, nerad, korupcija, ili svjesna trgovina interesima sopstvenog naroda zarad ličnih benefita i migracija prema Podgorici i primorju?

Posebno zabrinjava činjenica da iz ove četiri opštine dolaze četiri poslanika u Skupštini Crne Gore i četiri ministra u Vladi, od kojih su dvojica potpredsjednici Vlade. A razlika u kapitalnim projektima za 2026. godinu između Žabljaka i ove četiri opštine iznosi 8 miliona eura u korist Žabljaka.

Šta nam to govori? Da li su lokalne vlasti nesposobne da pripreme projekte? Da li su državni funkcioneri otuđeni od građana koji su im dali povjerenje? Ili se i dalje oslanja na staru matricu  “lako ćemo sa našim narodom”?

Važno je pomenuti i da je Vlada, za strateške projekte mimo sredstava koja su tražile lokalne samouprave, opredijelila preko 40% kapitalnog budžeta države. Iskreno vjerujem da će se ta sredstva utrošiti odgovorno i da će sjever Crne Gore dobiti bolje uslove za život.
Poštovani građani ovih opština, ovo su činjenice. Ovo je način na koji vlast brine  ili ne brine  o interesima običnih ljudi.

O ovim temama sam govorio uvijek i smatram ih suštinski važnim. Kao neko koga ste birali, iako bez velikog uticaja na odluke, osjećam obavezu da vam ove činjenice prenesem. Za mene je politika amanet u interesu zajednice – lokalne i državne – i za te ciljeve ću se boriti, bez obzira na cijenu.

Vjerujem da ćete ovo zapamtiti i da sljedeći put nećete pogriješiti”.

ZIMSKA IDILA U PETNJICI (FOTO)

Radio Petnjica
-
0
ZIMSKA IDILA U PETNJICI (FOTO)

Snijeg je Petnjici donio, osim infrastrukturnih problema i posebnu čar i prizore kao sa razglednice. Bijeli pejzaži, okićena stabla i tišina zimskog dana najbolje se vide kroz objektiv. Pogledajte foto-album zimske idile iz Petnjice.

FOTO: IBRO RASTODER

PODRUMSKE PROSTORIJE “MARKETA TREF” POD VODOM: “Kanalizacija se izliva iz novih cijevi, niko ne reaguje”

Radio Petnjica
-
0
PODRUMSKE PROSTORIJE “MARKETA TREF” POD VODOM: “Kanalizacija se izliva iz novih cijevi, niko ne reaguje”

Petnjički biznismen Eldar Tiganj, vlasnik “Marketa Tref” u centru Petnjice, dostavio je našem portalu fotografije na kojima se vidi da su njegove podrumske poslovne prostorije – uključujući magacin i prateće prostorije u donjem dijelu objekta – ponovo pod vodom.

Na fotografijama se uočavaju velike količine vode na podovima, mokra ambalaža i roba u skladišnom prostoru, što, kako kaže Tiganj, pričinjava značajnu materijalnu štetu.

“Žalio sam se više puta i ovo nije prvi put da se kanalizacione vode izlivaju. Najgore je što se to, prema onome što vidimo na terenu, dešava iz novih kanalizacionih cijevi. Šteta se već mjeri u hiljadama eura, a reakcije nema – ni iz Lokalne uprave, ni od bilo koga nadležnog”, kaže Tiganj za naš portal.

On navodi da problem traje duže vrijeme i da su se slične situacije dešavale i ranije, te da se nakon rekonstrukcije centra Petnjice i izgradnje nove kanalizacione mreže očekivalo trajno rješenje, a ne, kako ističe, “nova glavobolja i nova šteta”.

Prema njegovim riječima, voda ulazi u podrumski dio objekta i plavi magacinski prostor, zbog čega su ugroženi roba i oprema, a otežan je i normalan rad.

Tiganj apeluje na nadležne službe da hitno izađu na teren, utvrde uzrok izlivanja i saniraju kvar, kako bi se spriječilo ponavljanje ovakvih situacija.

SAMIR RASTODER

OČIŠĆENO PREKO 150 LOKALNIH PUTEVA: SAOBRAĆAJ NEOMETAN U OPŠTINI

Radio Petnjica
-
0
OČIŠĆENO PREKO 150 LOKALNIH PUTEVA: SAOBRAĆAJ NEOMETAN U OPŠTINI

Od ranih jutarnjih sati sva raspoloživa mehanizacija i ljudstvo komunalnog preduzeća su angažovani i rade na čišćenju snijega na lokalnim putevima na čitavoj teritoriji naše opštine. Osim njih, lokalna uprava je u saradnji sa mjesnim zajednicama angažovala veći broj lokalnih ljudi iz gotovo svih mjesnih zajednica koji posjeduju mehanizaciju, takozvane traktroske voze, pa je i njihovo angažovanje bilo značajno, tako da je u rekordnom roku očišćeno više od 150 lokalnih i nekategorisanih puteva naše opštine.

“Sa zadovoljstvom konstatujemo da se saobraćaj na čitavoj teritoriji naše opštine odvija neometano.

Blagovremene pripreme i jasni planovi su ključ za efikasnost u radu svake institucije ili organizacije, pa je još jednom opština pokazala organizovanost i ažurnost, tako da i u ovakvim uslovima svi naši građani mogu funkcionisati.

Ukoliko postoji bilo kakav problem koji se tiče zimskih uslova, odnosno posljedica koje snijeg uvijek donosi, građani se mogu javiti i mogu računati na to da ćemo brzo reagovati

Podsjećamo da smo svih prethodnih godina na ovaj način uredno održavali puteve i redovno dobijali pohvale od građana”, stoji u saopštenju Lokalne uprave.

 

 

ADROVIĆ: Božićni dani neka budu podsjetnik na vrijednosti zajedništva

Radio Petnjica
-
0
ADROVIĆ: Božićni dani neka budu podsjetnik na vrijednosti zajedništva

Predsjednik SO Petnjica Mehmed Adrović čestitaoje Božoć pravoslavnim vjernicima.

“U ime Skupštine opštine Petnjica i u svoje lično ime, upućujem iskrene i srdačne čestitke svim pravoslavnim vjernicima povodom velikog hrišćanskog praznika Božića.
Neka vam ovaj praznik donese mir u srcima, radost u domovima i snagu za prevazilaženje svih izazova, uz dobro zdravlje, porodičnu slogu i ličnu sreću.
Božićni dani neka budu podsjetnik na vrijednosti zajedništva, međusobnog poštovanja, tolerancije i solidarnosti, koje su temelj svakog uspješnog i skladnog društva.
Uz želju da Božić provedete u toplini svojih porodica, u miru, vjeri i nadi u bolju i prosperitetniju budućnost, još jednom vam upućujem najiskrenije čestitke.
Mehmed Adrović, Predsjednik SO Petnjica”.

I U PETNJICI ODRONI, POPLAVE I KLIZIŠTA

Radio Petnjica
-
0
I U PETNJICI ODRONI, POPLAVE I KLIZIŠTA

Obline padavine tokom jučerašnjeg dana izazvale su odroni, poplave i klizišta na nekoliko područja u našoj opštini. Brzom intervencijom Komunalnog preduzeća Petnjica u MZ Tucanje, Bor i Radmance spriječena je veća materijalna šteta.

Kritično je bilo u MZ Tucanje, gdje je lokalni potok napravio ozbiljne probleme mještanima i stanovnicima u blizini škole, ali su radnici Komunalnog poslije brze intervencije spriječili dalje izlivanje i osigurali mještane. Pa su lično putem našeg portala izrazili zahvalnost direktoru i radnicima Komunalnog preduzeća Petnjica.
Rijeka Popča bilježi rast, ali sad za sada još nije dostigla kritični vodostaj, no to bi se moglo ubrzo promijeniti ukoliko se padavine nastave.
Apel svim vozačima koji saobraćaju putevima u našoj opštini, da zbog odrona vožnju prilagode uslovima puta i budu oprezni.

AGOVIĆ ČESTITAO BOŽIĆ

Radio Petnjica
-
0
AGOVIĆ ČESTITAO BOŽIĆ

Predsjednik Opštine Petnjica Samir Agović čestitao je Božić svim građanima pravoslavne vjeroispovjesti.

“Svim građanima pravoslavne vjeroispovijesti u opštini, zemlji i dijaspori, u ime Lokalne uprave i u svoje lično ime čestitam Božić.

Želim da se u svim domovima koji slave ovaj veliki praznik osjeti ljubav, mir i toplina. Neka ovi blagdani donesu svaku sreću i zadovoljstvo svima i neka radost ovog praznika bude podijeljena u tradicionalnom duhu, sa komšijama i prijateljima. Neka to bude jos jedna prilika da kroz proslavu i obilježavanje praznika ucvršćujemo izvorne vrijednosti hrisćanstva, ali istovremeno i da snažimo multivjerski i multinacionalni sklad naše zajednice koja jeste istinski primjer međusobnog uvažavanja i poštovanja.

Srećni blagdani i u dobru da se slave”.

123...973Stranica 1 of 973