Kompanija Talas-Bihora je na tenderu Agencije za elektronske komunikacije dobila frekvenciju za emitovanje radio signala u opštini Petnjica 2016. godine. Radio emituje program na frekvenciji 90,7 i pokriva 95 odsto površine novoosnovane opštine. Signal radija dopire i do opština Berane, Bijelo Polje, Rožaje, Plav i Gusinje, a putem interneta i do svih ljudi na planeti.
Osnovni zadatak radija i portala je da uveže ljude sa ovog područja sa razvojem opštine. Da inicira i organizuje aktivnosti koje će biti inspiracija svima da se aktivnije uključe u te procese. Takođe da animira dijasporu da na pravi način doprinese razvoju. Radio i portal, koji slušaju i gledaju svi od Australije do SAD, omogućava jasniju sliku zbivanja u opštini a i obratno.
Dragi Petnjičani, Bihorci očekujemo vaše aktivno učešće u stvaranju, kreiranju radija i portala koji su pred vama.
Sjednica Skupštine opštine Petnjica, na kojoj je jedna od ključnih tačaka dnevnog reda trebalo da bude razmatranje završnog računa Opštine, danas nije održana jer nije bilo kvoruma.
Sjednici nijesu prisustvovali odbornici opozicije, nezavisni odbornici, ali ni tri odbornika DPS-a, što je bilo dovoljno da se skupštinsko zasijedanje ne može ni otvoriti. Od odbornika koji ne pripadaju vladajućoj većini u sali je bio samo Zaim Ličina, odbornik SNP-a.
Time je još jednom potvrđeno da politička kriza u Petnjici nije samo stvar međustranačkih saopštenja, već da direktno utiče na rad lokalnog parlamenta i donošenje odluka koje se tiču funkcionisanja Opštine.
ZAVRŠNI RAČUN OSTAO VAN RASPRAVE
Najvažnija tačka dnevnog reda trebalo je da bude završni račun Opštine Petnjica, dokument koji pokazuje kako je lokalna vlast raspolagala novcem građana u prethodnoj godini.
Riječ je o materijalu koji je posebno važan jer otvara pitanja izvršenja budžeta, realizacije planiranih projekata, trošenja javnih sredstava, ali i odnosa lokalne administracije prema obavezama koje su preuzete prema građanima.
Umjesto rasprave o tome koliko je novca potrošeno, šta je realizovano, a šta ostalo samo na papiru, sjednica je prekinuta i prije početka rada.
MURATOVIĆ: AGOVIĆ NAS JE ISPRATIO RIJEČIMA „NEMA KVORUMA – NEMA NI RUČKA“
Potpredsjednica Skupštine opštine Petnjica i odbornica Nela Muratović kazala je za Radio Petnjica da je nakon što je konstatovano da nema kvoruma uslijedio i neprimjeren komentar predsjednika Opštine Samira Agovića.
„Agović nas je iz sale ispratio riječima: ‘Ok, nema kvoruma – nema ni ručka’“, kazala je Muratović.
Takva poruka, ukoliko je zaista izrečena na način kako tvrdi Muratović, dodatno govori o atmosferi u kojoj se danas nalazi lokalni parlament – između ozbiljnih finansijskih dokumenata, političkih blokada i odnosa prema odbornicima koji sve više liči na neozbiljno upravljanje institucijama.
KRIZA KOJA TRAJE MJESECIMA
Današnje neodržavanje sjednice dolazi nakon višemjesečne političke nestabilnosti u Petnjici. Lokalni parlament je već ranije bio prostor oštrih političkih sukoba, inicijativa za smjene i prekompozicije odnosa unutar i oko vladajuće većine.
Podsjetimo, u prethodnom periodu pred odbornicima su bile inicijative za razrješenje predsjednika Opštine Samira Agovića i predsjednika Skupštine opštine Mehmeda Adrovića. Obje inicijative pokazale su da u Petnjici više ne postoji stabilna politička slika, već promjenljiv odnos snaga u kojem se svaka sjednica pretvara u test većine.
Posebnu težinu današnjem izostanku kvoruma daje činjenica da sjednici nijesu prisustvovala ni tri odbornika DPS-a, partije iz koje dolazi predsjednik Opštine. To otvara pitanje da li je riječ samo o trenutnom neslaganju, tehničkom izostanku ili novom signalu da se kriza unutar petnjičke vlasti produbljuje.
GRAĐANI ČEKAJU ODLUKE, POLITIKA BROJI ODBORNIKE
Dok se u lokalnom parlamentu prebrojavaju odbornici, građani Petnjice i dalje čekaju odgovore na pitanja koja se godinama ponavljaju: zašto se pojedini projekti ne završavaju, kako se troši opštinski novac, šta je sa infrastrukturom, vodovodom, kanalizacijom, komunalnim problemima i razvojnim planovima.
Završni račun je trebalo da bude prilika da se makar dio tih pitanja otvori kroz zvaničnu skupštinsku raspravu. Međutim, zbog nedostatka kvoruma, rasprava je odložena, a politička poruka današnje sjednice ostala je mnogo jača od same procedure – vlast u Petnjici više ne može računati ni na siguran početak sjednice.
Iz kabineta predsjednika Skupštine opštine Petnjica Mehmeda Adrovića očekuje se saopštenje povodom današnjeg neodržavanja sjednice.
Skupština opštine Petnjica danas bi trebalo da raspravlja o završnom računu budžeta za 2025. godinu, dokumentu koji možda najbolje pokazuje stvarno stanje lokalne administracije: prihodi su ostvareni iznad plana, ali je veliki dio planiranih radova ostao nerealizovan.
Prema materijalu koji su dobili odbornici, primici Opštine Petnjica u 2025. godini iznosili su 5.477.520,95 eura, dok su izdaci bili 2.536.601,71 euro. Razlika između ostvarenih primitaka i izvršenih izdataka na kraju godine iznosila je čak 2.940.919,24 eura.
Na papiru, to može izgledati kao dobra finansijska pozicija. Međutim, kada se pogleda struktura trošenja, otvara se ključno pitanje: zašto opština koja ima novac ne uspijeva da realizuje projekte koji su građanima najpotrebniji?
KAPITALNI BUDŽET NA SAMO 35 ODSTO
Najvažniji podatak iz završnog računa jeste izvršenje kapitalnih izdataka. Za kapitalne projekte bilo je planirano 2.874.060 eura, a realizovano je 1.010.498,64 eura, odnosno svega 35,16 odsto.
To znači da je više od 1,8 miliona eura planiranih za investicije ostalo nepotrošeno.
U opštini koja godinama govori o putnoj infrastrukturi, vodovodima, komunalnim problemima, deponiji, projektnoj dokumentaciji i zaustavljanju iseljavanja, ovakav podatak ne može biti samo računovodstvena stavka. On je političko i razvojno pitanje.
Jer, završni račun pokazuje da novac nije bio jedini problem. Problem je bila sposobnost da se planirano sprovede.
PROJEKTI SA NULA EURA REALIZACIJE
Posebno upada u oči veliki broj kapitalnih stavki koje su bile planirane, ali nijesu realizovane ni jednim eurom.
Za izgradnju mosta na Popči, put Plandišta – Trpezi, planirano je 155.315 eura, a realizacija je 0 eura.
Za izdatke za lokalnu infrastrukturu – izgradnju objekta za Komunalnu djelatnost, planirano je 240.000 eura, a realizacija je takođe 0 eura.
Za izdatke za sportsku infrastrukturu bilo je planirano 20.000 eura, ali nije potrošen ni euro.
Za uređenje parka iznad zgrade Opštine planirano je 85.000 eura, realizacija 0 eura.
Za izgradnju trafostanice za transfer stanicu za komunalni otpad planirano je 41.060 eura, realizacija 0 eura.
Za deponiju je bilo planirano 90.000 eura, ali je izvršenje 0 odsto.
Za participaciju za projekte EU i ostale projekte planirano je 53.685 eura, a realizacija je takođe 0 eura.
Za nabavku kombi vozila – mini bus za prevoz planirano je 40.000 eura, a realizacija 0 eura.
Ove brojke posebno su važne jer se upravo kroz ovakve stavke mjeri da li lokalna vlast samo planira projekte ili ih zaista realizuje.
VODOVODI OSTALI NA ČEKANJU
Završni račun posebno je zanimljiv u dijelu koji se odnosi na vodovode, jer je vodosnabdijevanje jedan od najvećih problema u Petnjici.
Za Vodovod Murovsko vrelo planirano je 75.000 eura, a realizovano 29.975,13 eura, odnosno 39,97 odsto.
Međutim, za Vodovod Dobrodole planirano je 10.000 eura, a realizacija je 0 eura.
Za Vodovod Javorova planirano je čak 170.000 eura, ali je realizacija 0 eura.
Za Vodovod D. Vrbica planirano je 45.000 eura, takođe bez realizacije.
Za podršku individualnim gazdinstvima za vodovod bilo je planirano 20.000 eura, a realizovano samo 2.748,02 eura, odnosno 13,74 odsto.
U opštini u kojoj se godinama govori o problemima sa vodom, ovakvo izvršenje teško može proći bez ozbiljne rasprave odbornika.
PUTEVI: ASFALTIRANJE IDE, KLIZIŠTA STOJE
Kada je riječ o putnoj infrastrukturi, realizacija je neujednačena. Za modernizaciju puteva – asfaltiranje planirano je 650.000 eura, a realizovano 401.320,13 eura, odnosno 61,74 odsto.
Za sanaciju oštećenog asfalta na saobraćajnicama – krpljenje rupa planirano je 180.000 eura, a potrošeno 105.734,99 eura, odnosno 58,74 odsto.
Za lokalne puteve – održavanje planirano je 40.000 eura, a realizovano 34.252,99 eura, odnosno 85,63 odsto.
Međutim, za sanaciju klizišta i izgradnju potpornih zidova planirano je 140.000 eura, a realizovano svega 1.815 eura, odnosno 1,30 odsto.
To je jedna od najupadljivijih stavki u dokumentu. Ako su klizišta prepoznata kao problem i ako je za njih planirano 140.000 eura, onda je pitanje zašto je gotovo cijeli iznos ostao nepotrošen.
PRIHODI PREMAŠILI PLAN, ALI PROJEKTI NIJESU
Druga strana završnog računa pokazuje da su prihodi ostvareni bolje od plana. Ukupni prihodi i primici planirani su na 4.678.472 eura, a ostvareni u iznosu od 5.477.520,95 eura, odnosno 117,08 odsto.
Porezi su planirani na 305.000 eura, a realizovani u iznosu od 399.967,26 eura, što je 131,14 odsto plana.
Porez na dohodak fizičkih lica planiran je na 160.000 eura, a realizovan u iznosu od 247.852,33 eura, odnosno 154,91 odsto.
Porezi na imovinu planirani su na 130.000 eura, a ostvareni u iznosu od 133.700,90 eura.
Lokalni porezi planirani su na 15.000 eura, a realizovani u iznosu od 18.414,03 eura, odnosno 122,76 odsto.
Najveći oslonac budžeta i dalje su transferi. Transferi su planirani na 2.267.001 euro, a realizovani u iznosu od 3.060.136,79 eura, odnosno 134,99 odsto.
To dodatno otvara pitanje: ako su prihodi ostvareni iznad plana, ako su transferi premašili očekivanja i ako je u narednu godinu prenesena velika razlika, zašto kapitalni budžet nije izvršen makar približno planu?
TROŠKOVI ADMINISTRACIJE GOTOVO PO PLANU
Za razliku od kapitalnih projekata, dio tekuće potrošnje realizovan je mnogo urednije.
Bruto zarade i doprinosi na teret poslodavca planirani su na 686.250 eura, a realizovani u iznosu od 590.455,15 eura, odnosno 86,04 odsto.
Neto zarade planirane su na 575.932 eura, a realizovane u iznosu od 488.066,69 eura, odnosno 84,74 odsto.
Službena putovanja planirana su na 9.000 eura, a realizovana u iznosu od 8.799,09 eura, odnosno 97,77 odsto.
Reprezentacija je planirana na 7.000 eura, a realizovana u iznosu od 6.890,78 eura, odnosno 98,44 odsto.
Komunikacione usluge planirane su na 7.150 eura, a realizovane 7.132,26 eura, odnosno 99,75 odsto.
Konsultantske usluge, projekti, studije i geodetske usluge planirani su na 23.500 eura, a realizovani u iznosu od 23.456,50 eura, odnosno 99,81 odsto.
Ove stavke pokazuju da opštinska administracija mnogo lakše realizuje tekuće troškove nego razvojne projekte.
TRANSFERI: ZA MZ GOTOVO SVE, ZA NVO NIŠTA
Zanimljiv je i dio koji se odnosi na transfere.
Za transfere mjesnim zajednicama planirano je 130.000 eura, a realizovano 122.189,33 eura, odnosno 93,99 odsto.
Za podršku rekonstrukciji i adaptaciji vjerskih objekata planirano je 50.000 eura, a realizovano 45.622 eura, odnosno 91,24 odsto.
Transfer Komunalnom preduzeću planiran je na 182.000 eura, a realizovan 184.214 eura, odnosno 101,22 odsto.
Transfer Centru za kulturu planiran je na 101.200 eura, a realizovan 91.595,17 eura.
Turističkoj organizaciji planirano je 43.500 eura, a realizovano 33.975,08 eura.
Za nevladine organizacije, međutim, planirano je 10.000 eura, a realizacija je 0 eura.
Za novo D.O.O. čiji je osnivač Opština planirano je 20.000 eura, ali nije realizovan ni euro.
ZAVRŠNI RAČUN KAO POLITIČKI DOKUMENT
Završni račun budžeta nije samo knjigovodstveni pregled. On je najprecizniji odgovor na pitanje šta je vlast obećala, šta je planirala, šta je naplatila, a šta je zaista uradila.
U slučaju Petnjice, slika je jasna: prihodi su ostvareni bolje od plana, ali su kapitalni izdaci ostali na niskih 35,16 odsto. Ukupno izvršenje budžeta iznosi 54,22 odsto, jer je od planiranih 4.678.472 eura potrošeno 2.536.601,71 euro.
Zato današnja rasprava u lokalnom parlamentu ne bi smjela da se svede na formalno usvajanje završnog računa. Odbornici bi morali da dobiju odgovore zašto su projekti za puteve, vodovode, deponiju, park, most, sportsku infrastrukturu i komunalne objekte ostali djelimično ili potpuno nerealizovani.
Jer, za građane Petnjice nije presudno koliko novca piše u budžetu. Presudno je koliko tog novca završi u putevima, vodi, infrastrukturi, javnim objektima i uslugama koje se vide u svakodnevnom životu.
A završni račun za 2025. godinu pokazuje da je Petnjica novac imala, ali da je veliki dio razvoja ostao samo u tabelama.
SAMIR RASTODER
This story was produced with the financial support of the European Union under the SMS Facility – Small Media Support in Western Balkans project, implemented by Center for Democratic Transition (CDT). The content is the sole responsibility of the author, and does not necessarily reflect the views, opinions, or values of the European Union or Center for Democratic Transition (CDT).
Ova priča je nastala uz finansijsku podršku Evropske unije u okviru projekta SMS Facility – Small Media Support in Western Balkans, koji sprovodi Centar za demokratsku tranziciju (CDT). Sadržaj je isključiva odgovornost autora i ne odražava nužno stavove, mišljenja ili vrijednosti Evropske unije ili Centra za demokratsku tranziciju (CDT).
Predsjednik Stranke pravde i pomirenja u Crnoj Gori Almir Muratović ocijenio je da Petnjica više nema vremena za izgovore i da odgovornost za neriješene komunalne, razvojne i političke probleme mora biti na onima koji godinama vrše vlast. U razgovoru za portal Radio Petnjica, u okviru projekta koji se bavi izazovima razvoja Bihora, Muratović poručuje da mladi moraju dobiti konkretan razlog da ostanu, da opozicija mora biti iskrena, a da dijaspora ne smije ostati samo emotivno vezana za zavičaj, već aktivan politički i društveni subjekt u Petnjici.
Predsjednik SPP-a podsjeća da je ta partija ranije predlagala osnivanje stambenog fonda za mlade, kao jednu od mjera koja bi mogla biti konkretan odgovor na dugogodišnje iseljavanje iz Bihora.
“Podsjetiću Vas da je SPP predlagao osnivanje stambenog fonda za mlade. Smatramo da je to jedan od načina za razlog ostanka mladih u Bihoru”, kazao je Muratović.
Prema njegovim riječima, priča o iseljavanju ne može se svoditi samo na državne politike i velike ekonomske razloge, jer lokalna vlast mora pokazati da zna šta radi i da ima rješenja koja se osjećaju u svakodnevnom životu građana.
STAMBENI FOND KAO SIGNAL MLADIMA
Muratović smatra da bi stambeni fond za mlade bio važan signal da opština ne govori o ostanku samo deklarativno, već da kroz konkretne mjere pokušava da pomogne mladim ljudima da planiraju život u Bihoru.
To, kako proizilazi iz njegovog stava, ne bi bilo dovoljno samo po sebi, ali bi predstavljalo početak drugačije politike – one koja ne čeka da mladi odu, pa da se potom konstatuje da je Petnjica ostala bez ljudi.
Upravo zato, kaže Muratović, Bihor nema luksuz da čeka nove godine i nove izgovore.
“Trenutna vlast nema više opravdanja za izgovore ‘mlada’ i ‘mala’ smo opština. Bihor nema više vremena za čekanje”, poručio je on.
ADMINISTRACIJA BOLJA OD INFORMISANJA
Govoreći o transparentnosti lokalne administracije, Muratović pravi razliku između rada službenika i načina na koji javnost dobija informacije o radu lokalne vlasti.
Kako kaže, njegovo lično iskustvo sa opštinskom administracijom i zaposlenima je “dosta pozitivno” i u tom dijelu nema zamjerki. Ipak, smatra da služba za informisanje mora biti mnogo ažurnija.
“Moje lično iskustvo sa radom administracije, odnosno upošljenih, dosta je pozitivno i nemam u tom dijelu zamjerki, ali bi služba za informisanje trebalo da bude ažurnija na internet stranicama u dijelu informacija, događaja, zvaničnih putovanja i posjeta rukovodstva opštine, odluka na plenumu i slično”, naveo je Muratović.
Drugim riječima, problem nije samo u tome da li administracija odgovara pojedincu, već da li građani Petnjice na vrijeme i jasno znaju šta radi vlast, gdje putuje rukovodstvo opštine, koje se odluke donose i kako se upravlja javnim poslovima.
SMJENE POKAZALE POPULIZAM DIJELA OPOZICIJE
Procesi smjene predsjednika Opštine Samira Agovića i predsjednika Skupštine opštine Mehmeda Adrovića, prema Muratoviću, pokazali su da u Petnjici postoji politička kriza, ali i da dio opozicione scene nije spreman da ide do kraja u onome što javno zagovara.
On ocjenjuje da su ti procesi “pokazali i dokazali jeftini politički populizam kod nekih navodnih opozicionara”.
“Njima se sva priča političkog djelovanja svodi na lični interes”, kazao je Muratović.
Takav rasplet, smatra on, građanima je pokazao razliku između javne retorike i stvarnog političkog ponašanja u skupštinskoj sali.
TUŽBA UPRAVNOM SUDU ZBOG, KAKO TVRDE, KRŠENJA POSLOVNIKA
Muratović je potvrdio da je tužba protiv predsjednika Skupštine opštine Mehmeda Adrovića predata Upravnom sudu i da se čeka odgovor.
Prema njegovim riječima, opozicija smatra da je u tom slučaju “grubo prekršen poslovnik” kada je onemogućeno glasanje između dva kandidata za predsjednika Opštine Petnjica, od kojih je jedan bio kandidat opozicije.
“Tužba je kod Upravnog suda i čeka se njihov odgovor. Odnosi se na to da opozicija smatra da je grubo prekršen poslovnik kada je onemogućeno glasanje između dva kandidata za predsjednika Opštine Petnjica, od kojih je jedan bio kandidat opozicije”, rekao je Muratović.
On smatra da je upravo tada opozicija pokazala da može biti jedinstvena.
“Opozicija je tada pokazala da može da se ujedini i da zajedno želi da pokrene pozitivne promjene u Bihoru”, kazao je predsjednik SPP-a.
KOMUNALNI PROBLEMI VIŠE NE MOGU BITI IZGOVOR
Petnjica se i dalje suočava sa osnovnim komunalnim problemima – kanalizacijom, otpadnim vodama, vodosnabdijevanjem, otpadom i lokalnom infrastrukturom. Muratović kaže da odgovornost za to ne može biti ničija drugo do onih koji vrše vlast.
“Svakako, odgovornost je na onima koji vrše vlast”, poručio je on.
Prema njegovim riječima, više nije moguće sve pravdati time da je Petnjica mlada i mala opština. Taj argument, smatra Muratović, potrošen je onog trenutka kada su problemi počeli da se ponavljaju iz godine u godinu, bez suštinskog pomaka.
“Primjetna je želja i volja kod svih da mora i može brže da se ide naprijed”, kaže Muratović.
Posebno ukazuje na dijasporu, za koju smatra da može imati važnu ulogu u političkom i razvojnom životu Petnjice.
“Tu volju, čini mi se, pokazuje i dijaspora političkim organizovanjem. Podsjetiću vas da smo mi iz SPP uvijek sugerisali dijaspori da mora da bude aktivan subjekt na političkoj sceni u Petnjici”, naveo je Muratović.
PRIVREMENA DEPONIJA I KAZNE ZA DIVLJE DEPONIJE
Kada je riječ o ekologiji, Muratović smatra da Petnjica mora što prije riješiti pitanje privremene deponije i istovremeno početi da sankcioniše neodgovorne pojedince koji stvaraju divlje deponije.
“Smatram da što prije treba da se odredi lokacija privremene deponije i sankcionišu neodgovorni za formiranje divljih deponija”, zaključio je Muratović.
Njegova poruka svodi se na jednostavan zahtjev: Petnjica više ne može da funkcioniše od akcije do akcije, od krize do krize i od obećanja do obećanja. Za opštinu iz koje ljudi odlaze, svako novo čekanje znači još jednu izgubljenu godinu.
SAMIR RASTODER
This story was produced with the financial support of the European Union under the SMS Facility – Small Media Support in Western Balkans project, implemented by Center for Democratic Transition (CDT). The content is the sole responsibility of the author, and does not necessarily reflect the views, opinions, or values of the European Union or Center for Democratic Transition (CDT).
Ova priča je nastala uz finansijsku podršku Evropske unije u okviru projekta SMS Facility – Small Media Support in Western Balkans, koji sprovodi Centar za demokratsku tranziciju (CDT). Sadržaj je isključiva odgovornost autora i ne odražava nužno stavove, mišljenja ili vrijednosti Evropske unije ili Centra za demokratsku tranziciju (CDT).
Opština Petnjica objavila je Javni poziv za dodjelu studentske nagrade, povodom 4. avgusta – Dana opštine Petnjica.
Prema pozivu Komisije za dodjelu studentske nagrade, nagrade će biti dodijeljene najboljim studentima iz oblasti prirodnih, društvenih i tehničkih nauka.
Zainteresovani studenti uz prijavu treba da dostave dokaze o prebivalištu u Petnjici, redovnom studiranju i prosječnoj ocjeni.
Prijave se podnose na šalteru pisarnice Opštine Petnjica, putem e-mail adrese [email protected], ili poštom na adresu: Opština Petnjica, Petnjica b.b., sa naznakom „Komisiji za studentsku nagradu“.
Rok za podnošenje prijava je od 3. do 23. jula 2026. godine.
Javni poziv potpisuje predsjednica Komisije Šejla Šabotić.
Dvadeset sedma redovna sjednica Skupštine opštine Petnjica biće održana u ponedjeljak, 6. jula 2026. godine, u sali Skupštine opštine, sa početkom u 16 časova.
Sjednicu je sazvao predsjednik SO Petnjica Mehmed Adrović, a pred odbornicima će se naći tri tačke dnevnog reda. Najvažnija među njima je Prijedlog odluke o usvajanju Završnog računa Budžeta Opštine Petnjica za 2025. godinu.
Osim toga, odbornici će raspravljati i o Prijedlogu odluke o izmjeni sastava Odbora za Statut i propise, kao i o Zaključku o prihvatanju Godišnjeg izvještaja o realizaciji programa obavljanja komunalnih djelatnosti za 2025. godinu.
U sazivu koji je dostavljen odbornicima navedeno je da je prisustvo sjednici obavezno, kao i da je eventualno odsustvo potrebno najaviti sekretaru Skupštine opštine.
Sjednica se održava u trenutku kada je lokalna politička scena u Petnjici i dalje opterećena odnosima unutar skupštinske većine i opozicije, ali i brojnim komunalnim i infrastrukturnim problemima koji se sve češće nalaze u fokusu javnosti.
Posebnu pažnju javnosti mogla bi izazvati rasprava o završnom računu budžeta, jer se kroz taj dokument vidi kako je lokalna uprava tokom prošle godine planirala, trošila i realizovala sredstva građana Petnjice.
Petnjica je opština, ali po jednom od najosnovnijih komunalnih pitanja i dalje funkcioniše kao improvizovano naselje bez sistema. Administrativni centar opštine nema funkcionalnu javnu kanalizacionu mrežu, nema postrojenje koje prečišćava otpadne vode, nema instituciju koja tom mrežom upravlja, jer mreža, suštinski, nije ni završena.
Ono što postoji jesu septičke jame, improvizovani ispusti, cijevi koje završavaju u zemlji, potocima ili rijekama i problem koji se godinama gura pod tepih. Ili, preciznije, pod šljunak, beton i travu, dok se iznad njega povremeno pojavi ono što Petnjica više ne može sakriti, fekalne vode na ulici, smrad u centru i rijeke koje primaju ono što bi moralo završiti u kanalizacionom sistemu i postrojenju za prečišćavanje.
Izlivena kanalizacija u centru Petnjice: Januar 2026.
O ovom problemu Radio Petnjica je pisao više puta. U januaru ove godine objavili smo tekst o novom izlivanju kanalizacije u centru Petnjice, gdje su prolaznici, kako je tada opisano, dočekani „izlivenom kanalizacijom, lokvama otpadnih voda i smradom“ u samom centru opštine. Tada smo podsjetili da se isti ili sličan problem vraća godinama, još od 2017, preko 2022. i 2025, do danas.
I zato ovo više nije incident. Ovo je sistem.
KANALIZACIJA NA PAPIRU, SEPTIČKE JAME U STVARNOSTI
Na pitanja Radija Petnjica odgovorio je samo direktor Komunalnog preduzeća Mithad Cikotić. Iz njegovih odgovora jasno se vidi ono što građani odavno znaju. Petnjica nema završen kanalizacioni sistem, Komunalno preduzeće njime ne upravlja, a svi objekti su, kako je naveo, individualno priključeni na septičke jame.
Mithad Cikotić u studiju Radija Petnjica
„Posljednjom rekonstrukcijom ulica u Petnjici izgrađen je i dobar dio kanalizacione mreže, međutim istu je potrebno spojiti sa biljnim prečišćivačem otpadnih voda – kolektorom, koji se nalazi na Gusarama“, naveo je Cikotić.
Dodao je da je projekat koji obuhvata obaloutvrdu i kanalizaciju do Gusara „jako skup“, da iznosi više miliona eura i da je kandidovan Vladi Crne Gore za finansiranje.
„Do tada svi objekti u Petnjici su prikačeni individualno na septičkim jamama“, odgovorio je direktor Komunalnog preduzeća.
To je rečenica koja najbolje opisuje stanje. Ne politička ocjena, ne opoziciona kritika, ne novinarsko pretjerivanje, već zvaničan odgovor. Centar opštine nema funkcionalnu kanalizaciju, već se oslanja na septičke jame.
A kada septičke jame prelivaju, kada nijesu tehnički ispravne, kada su improvizovane ili kada ih uopšte nema, onda otpadne vode ne nestaju. One završavaju u zemlji, na ulici, u potocima, u rijeci Popči, dalje prema Lješnici i nizvodno.
KOMUNALNO NEMA NADLEŽNOST, OPŠTINA NE ODGOVARA
Komunalno preduzeće, prema odgovoru direktora, nije formalno dobilo kanalizacionu infrastrukturu na upravljanje, jer kompletna mreža nije izgrađena.
„S obzirom na to da nije izgrađena kompletna kanalizaciona mreža, nismo mogli dobiti infrastrukturu na upravljanje i održavanje“, naveo je Cikotić.
To znači da Petnjica danas ima problem koji je istovremeno komunalni, sanitarni, ekološki i institucionalni. Nema sistema, nema upravljača sistema, nema evidencije gdje sve završavaju otpadne vode, nema javno dostupnih analiza kvaliteta voda u donjem toku rijeka, a nema ni odgovora onih koji bi građanima morali da objasne šta se čekalo sve ove godine.
Na pitanje da li Komunalno ima evidenciju gdje završavaju otpadne vode iz domaćinstava, ugostiteljskih objekata, javnih ustanova i poslovnih prostora, direktor Komunalnog je odgovorio da to preduzeće ne vodi takvu evidenciju jer kanalizacionom mrežom ne upravlja.
Drugim riječima, Petnjica ima otpadne vode, ima septičke jame, ima ispuste i ima rijeke. Ali nema sistem koji to kontroliše.
Pitanja su poslata i predsjedniku Opštine Samiru Agoviću. Pitali smo ga kako objašnjava da administrativni centar opštine nema osnovnu komunalnu infrastrukturu, da li se fekalne vode slivaju u Popču, koliko je novca do sada uloženo, zašto biljni prečišćivač u Gusarama godinama nije završen i kada građani mogu očekivati konkretan rok, a ne novo obećanje.
Samir Agović
Odgovora nije bilo. To nije prvi put. Predsjednik Opštine Samir Agović uporno ignoriše pitanja koja šalje Radio Petnjica.
BILJNI PREČIŠĆIVAČ U GUSARAMA: RJEŠENJE KOJE JE OSTALO U KOROVU
Posebna priča je biljni prečišćivač otpadnih voda u Gusarama, na prostoru gdje se spajaju vodotokovi i gdje počinje Lješnica. Taj projekat je godinama predstavljan kao dio rješenja. Danas se na terenu vide iskopani bazeni, folija, cijevi, nasipni materijal i korov koji sve više prekriva ono što je trebalo da bude postrojenje za prečišćavanje.
Fehim Korać
O tom objektu autorski je pisao prof. dr Fehim Korać, stručnjak za ekološke aspekte i biljne uređaje. Njegova pitanja su jednostavna, ali pogađaju suštinu. Šta je sa kolektorom u Gusarama, zašto se čeka sa korišćenjem, gdje je zapelo, koliko će se još devastirati životna sredina otpadnim vodama duž rijeka i koliko ima nelegalno „ubodenih“ kanalizacionih cijevi direktno u vodotokove.
„Nećemo stići do Evrope ovakvim ponašanjem“, upozorio je Korać.
On navodi da se, prema onome što se može vidjeti, čini da je građevinski dio urađen prema propisima i da je „sve spremno za početak“, makar u građevinskom smislu. Ali odmah otvara ključni problem – ne može se vidjeti da li je sve spojeno u funkcionalnu cjelinu, niti se na osnovu izgleda bazena i odvodnih cijevi može naslutiti da je izvršen probni rad.
Biljni prečišćivač u Gusrama
„To je dužnost izvođača radova da uradi“, napisao je Korać, dodajući da je vidljivo i propadanje ugrađenog materijala jer „zub vremena čini svoje“.
Dakle, i tamo gdje je trebalo da se napravi dio rješenja, danas imamo novo pitanje, da li je ono što je urađeno već počelo da propada prije nego što je ikada stavljeno u funkciju?
KO JE PLATIO, KO JE NADZIRAO, KO JE ZAUSTAVIO?
Pitanja o biljnom prečišćivaču poslata su i potpredsjedniku Opštine Selvudinu Šabotiću. Pitali smo kada je projekat započet, ko je bio nosilac, koliko je novca obezbijeđeno iz Slovenije, ko je bio izvođač, ko je vršio nadzor, koliko je radova plaćeno i da li je Opština ikada zvanično utvrdila zbog čega je posao stao.
Selvudin Seka Šabotić
Pitali smo i da li je Opština uradila zapisnik o stanju na lokaciji, da li postoji procjena da li je ono što je urađeno u međuvremenu propalo, da li se projekat nastavlja ili se od njega odustalo, te ko je odgovoran što, dok prečišćivač stoji, otpadne vode završavaju u Popči i dalje prema Lješnici.
Ni na ta pitanja nijesmo dobili odgovor.
Zato javnost i dalje nema osnovne podatke – koliko je tačno novca uloženo, šta je plaćeno, šta je završeno, šta je propalo, ko je nadzirao radove, da li je projekat tehnički upotrebljiv i koliko bi danas koštalo da se dovede u funkciju.
Bez tih odgovora, biljni prečišćivač u Gusarama ostaje simbol petnjičkog komunalnog modela – najavi, započni, ostavi, zaboravi, pa onda ćuti kada neko pita.
RIJEKE KAO NEVIDLJIVA SEPTIČKA JAMA
Najopasniji dio ovog problema je to što se zagađenje često ne vidi. Kada se kanalizacija izlije u centru, kada se pojavi smrad i voda krene preko ulice, tada problem postane vidljiv. Tada građani slikaju, šalju redakciji, komentarišu i pitaju ko je odgovoran.
Rijeka Popča u centru Petnjice
Ali ono što se svakodnevno sliva u potoke i rijeke mnogo je opasnije upravo zato što se na to naviklo. Cijev se sprovede do najbližeg kanala, potoka ili rijeke. Septička jama se napravi kako se stigne. U mnogim seoskim domaćinstvima tehnički ispravna septička jama više je izuzetak nego pravilo. A kada sve to ode niz vodu, problem kao da je nestao.
Nije nestao. Samo je otišao kod nekoga nizvodno.
Ankete koje je Radio Petnjica ranije objavio pokazale su ono što se na terenu već zna. Veliki broj građana koristi septičke jame, a dio otpadne vode odvodi direktno prema potocima i rijekama. U selima je stanje, prema svemu što se može čuti od mještana, još teže nego u centru. Posebno tamo gdje su kuće blizu vodotoka.
Zato bi ispitivanje kvaliteta vode u donjem toku Popče, Vrbičke rijeke, radmančice, Trpeške rijeke, Lješnice i drugih vodotoka moralo biti prvi ozbiljan korak. Ne zbog novinarskog teksta, nego zbog javnog zdravlja. Ako se pokaže ono na šta građani sumnjaju, onda Petnjica više neće moći da se pravi da problem ne postoji.
BEZ DRŽAVE NE MOŽE, ALI BEZ OPŠTINE NE SMIJE
Direktor Komunalnog preduzeća u odgovoru navodi da je riječ o projektu koji je skup i za mnogo veće opštine, a kamoli za Petnjicu, te da ga je moguće realizovati jedino uz pomoć države. Prema njegovim riječima, projekat je odavno urađen i čeka se da Vlada obezbijedi sredstva.
To je važan dio istine. Mala opština teško može sama finansirati kompletan kanalizacioni sistem, kolektore, obaloutvrde, postrojenje, održavanje i monitoring. Ali to ne može biti izgovor za administrativno ćutanje.
Ako Opština ne može sama da plati, može da objavi dokumentaciju. Može da kaže šta je urađeno. Može da kaže koliko fali. Može da kaže kada je aplicirala prema Vladi. Može da objavi projekat. Može da kaže šta je sa Gusarama. Može da traži EU fondove. Može da napravi javni plan fazne izgradnje. Može da uradi analize vode. Može da evidentira kritične ispuste. Može da uvede red makar tamo gdje se fekalije izlivaju na ulicu.
Ne može sve završiti preko noći. Ali može prestati da ćuti.
EVROPA NE POČINJE NA SVEČANOSTIMA, NEGO U CIJEVIMA KOJE NE CURE U RIJEKE
Petnjica je ove godine dobila Evropsku diplomu Savjeta Evrope. To je lijepo priznanje i može biti važno za međunarodnu vidljivost opštine. Ali evropski standard se ne mjeri samo plaketama, govorima i fotografijama sa svečanosti.
Ceremonie de remise des Diplomes europeens de 2026
Mjeri se i time da li centar opštine ima kanalizaciju. Da li fekalne vode završavaju u rijeci. Da li postrojenje za prečišćavanje radi ili zarasta u korov. Da li lokalna vlast odgovara na pitanja. Da li građani znaju šta piju, gdje im završava otpad i ko je za to odgovoran.
Evropa u Petnjici neće početi na papiru, nego onog dana kada kanalizacija prestane da izbija na ulicu i da se sliva u Popču.
Do tada, ostaje jednostavna slika: opština bez funkcionalne kanalizacije, prečišćivač koji čeka, rijeke koje trpe i administracija koja na najvažnija pitanja bira ćutanje.
A ćutanje, kada fekalije završavaju u rijekama, nije neutralan stav. To je dio problema.
JU Centar za očuvanje i razvoj kulture manjina Crne Gore, uz tehničku podršku Centra za kulturu Petnjica, organizuje koncert „Sevdahom ću ti reći“, koji će biti održan u subotu, 4. jula 2026. godine, sa početkom u 20 časova, u Koncertnoj sali Centra za kulturu u Petnjici.
Publika će imati priliku da uživa u interpretacijama jednog od najprepoznatljivijih izvođača sevdaha Šukrije Žutog Serhatlića, uz pratnju Etno grupe Teferidž, koja njeguje autentičan izraz tradicionalne muzike sjeveroistočne Crne Gore.
Koncert predstavlja jedan od centralnih programa XIII Bihorskog kulturnog ljeta i dio je aktivnosti JU Centra za očuvanje i razvoj kulture manjina Crne Gore usmjerenih na očuvanje, afirmaciju i promociju bogatog kulturnog i muzičkog nasljeđa manjinskih naroda, kao i tradicionalnih vrijednosti koje predstavljaju važan dio kulturnog identiteta Crne Gore.
Ulaz na koncert je slobodan.
Pozivamo predstavnike medija da proprate ovaj događaj, kao i sve ljubitelje sevdaha i tradicionalne muzike da svojim prisustvom uveličaju veče posvećeno jednoj od najljepših muzičkih tradicija našeg prostora.
Već odavno je svima koji hoće da vide jasno da se realna očekivanja od povratka statusa opštine i lokalne uprave u Petnjici nisu ostvarila. Mnogo toga otišlo je pogrešnim putem, pa je pitanje pokretanja neophodnih promjena i spašavanja onoga što se još spasiti može postalo naše pitanje svih pitanja.
Hoće li do tih promjena doći, kada i ko bi mogli biti njihovi protagonisti, nezahvalno je prognozirati, posebno ako se ima u vidu šira slika i lokalni kontekst. Teško je očekivati da ovo malo preostalih, nezadovoljnih žitelja, koji uporno odolijevaju svim izazovima i odbijaju polazak sve neizvjesnijim putevima u potrazi za boljim sjutra, sami mogu zakotrljati grudvu promjena.
Možda smo mi koji smo otišli, a nemamo namjeru ni plan povratka ni na jug ni u centar Crne Gore, nego u svoj rodni kraj, i koji svih ovih godina nismo upali u beskorisna lokalna politička nadmudrivanja — u zonu haira i hatara — u nešto boljoj poziciji.
Razlaganje trenutnog lokalnog stanja odvelo bi nas predaleko. Ukratko, razlozi su mnogostruki i kompleksni, u velikoj mjeri generirani političkom kulturom i modelom koji je, nažalost, dizajniran tako da u fokusu nije dobro svih, odnosno zajednice, nego interes političkih stranaka i njihovih elita. To je dovelo do brojnih društvenih devijacija, koje su na kraju i institucije sistema podredile uskim partijskim i ličnim interesima.
Paralelno s tim, smišljenim i permanentnim forsiranjem takozvanih velikih identitetskih tema stvarana je dimna zavjesa iza koje su vitalni problemi građana, u suštini lokalnog karaktera, potpuno gurnuti u stranu.
Nemogućnost da se političko djelovanje okrene bitnim temama pokrenula je širom države lanac osnivanja lokalnih političkih inicijativa. One su, zapravo, svojevrsni društveni odgovor, odnosno revolt, na aktuelno stanje i pokušaj da se politika, makar djelimično, vrati rješavanju istinskih problema građana.
U nekim urbanim zajednicama takve inicijative već su pokrenule neophodne promjene i postale nezaobilazne u donošenju lokalno važnih odluka. Kako se ovaj oblik političkog organizovanja pokazao djelotvornim, već duže vrijeme se među građanima Petnjice, kako lokalno tako i u dijaspori, ozbiljno razmišlja o formiranju takvog političkog subjekta, koji bi bio alternativa postojećim strankama na narednim lokalnim izborima, zakazanim za jun 2027. godine.
Bez iluzije da bi tako nešto odjednom riješilo nagomilane probleme, sigurno je da bi bilo otrežnjujuće za sve nas. Takav pristup pretpostavlja i zagovara potpuno drugačiji sistem vrijednosti — onaj koji politiku vraća u službu građana, a ne obrnuto, i koji prirodno računa na nova, nekompromitovana, kompetentna i nepotrošena lica.
To što su lokalni politički akteri često samo filijale i servisi etabliranih stranaka, odnosno malih interesno povezanih grupa, bez stvarne moći i autonomije da slobodno osmišljavaju i realizuju razvojne projekte i efikasno rješavaju lokalne probleme, samo je jedna strana medalje. Ali to nije, niti smije biti, alibi za sve ono što nije učinjeno ili je pogrešno učinjeno.
Najveći grijeh lokalnih čelnika, mnogo opasniji i dugoročno pogubniji, jeste to što su u takvom ambijentu uspostavili sistem negativne selekcije, koji se podrazumijeva i ničim ne dovodi u pitanje. Već sada možemo slobodno tvrditi: u Petnjici je taj proces u završnoj fazi.
Dugi niz godina, da bi se sačuvale stečene pozicije i privilegije koje ih prate, svaki glas razuma, svako drugačije mišljenje i svako insistiranje na promjenama gušeni su svim sredstvima, a njihovi zagovarači, na ovaj ili onaj način, eliminisani kao najveće prijetnje i dušmani.
Rezultat vidimo. Elita se ogradila krugovima lojalnih i podobnih, koji su tu prvenstveno kao zaštita i obezbjeđenje, dok je sve ostalo — osim ličnih koristi i privilegija — postalo nebitno.
Sve nas je to dovelo u poziciju da je među njima teško pronaći nekoga ko uliva povjerenje, ima kapacitet i autoritet da stane na čelo i pokrene neophodne promjene. Time ideja lokalne stranke dodatno dobija na važnosti.
Uloga dijaspore u ovom procesu mogla bi biti presudna. Sve ove godine brojni napori zavičajnih udruženja, grupa i pojedinaca da na neki način budu od koristi rodnom kraju, da prenesu pozitivne prakse i iskustva iz sredina u kojima žive i da pokrenu promjene, nisu urodili očekivanim plodom.
Ovo je trenutak za drugačije pozicioniranje: da dijaspora pasivnu i podređenu ulogu zamijeni proaktivnim pristupom i, u najmanju ruku, partnerskim odnosom sa svim relevantnim društvenim akterima. Bez obzira na njene mnogostruke i velike resurse, dijaspora može pokrenuti proces, ali se bez lokalne podrške teško može doći do cilja.
Naredni lokalni izbori i novi, lokalni oblik političkog djelovanja — po mišljenju mnogih koji Petnjicu i Bihor nose u srcu i vjeruju da možemo i zaslužujemo mnogo bolje od ovoga što imamo — jedinstvena su prilika da se udruže lokalne progresivne snage i dijaspora i pokažu da sve ovo može drugačije: mnogo bolje, odgovornije i u interesu cijele zajednice.
U Domu kulture u Petnjici, od 6. do 9. avgusta, biće održan međunarodni naučni skup pod nazivom „Bihor 1939–1948: Narativi, mitovi i istorijska istina“.
Riječ je o međunarodnom naučnom simpozijumu koji će okupiti veliki broj učesnika, a centralni dio programa biće posvećen naučnim izlaganjima i razgovorima o jednom od najosjetljivijih i najvažnijih perioda u istoriji Bihora.
Prema programu koji je najavljen u pozivnici, manifestacija počinje 6. avgusta u 19 časova, večeri posvećenoj akademiku Feridu Muhiću.
Dan kasnije, 7. avgusta u 19 časova, biće održano veče posvećeno akademiku Šerbu Rastoderu.
Svečano otvaranje međunarodnog naučnog skupa zakazano je za 8. avgust u 9 časova, nakon čega počinju dvodnevne sesije na kojima će učestvovati 61 izlagač.
Zatvaranje skupa predviđeno je za 9. avgust u 17 časova.
Organizatori su pozvali građane da prisustvuju programu, uz poruku da je Petnjica domaćin skupa koji ima poseban značaj za razumijevanje prošlosti Bihora, ali i za otvaranje prostora za naučni dijalog zasnovan na činjenicama.
Zavičajni klub Bihor izražava najoštriji protest i duboku zabrinutost zbog najava da bi doktor istorijskih nauka Sait Šabotić mogao ostati bez radnog mjesta.
Posebno zabrinjava činjenica da je dr Šabotić, vjerovatno jedini doktor nauka zaposlen u osnovnoj školi u Crnoj Gori, doveden u situaciju da strahuje za svoju egzistenciju. Umjesto da društvo prepozna i cijeni njegovo znanje, naučni rad i stručnost, njegov profesionalni status danas je ozbiljno doveden u pitanje.
Dr Šabotić nije birao političku pripadnost kao put do privilegija i sigurnosti. Umjesto članstva u nekoj od brojnih političkih partija, opredijelio se za članstvo u Zavičajnom klubu Bihor i djelovanje u interesu zajednice. Upravo zato više od trista aktivnih članova Kluba smatra neprihvatljivim svako postupanje koje ostavlja utisak da su politička, nacionalna ili druga podobnost važniji od znanja, stručnosti i profesionalnog integriteta.
Na nedavno održanoj proslavi godišnjice obnove nezavisnosti Crne Gore ministar vanjskih poslova govorio je o stvaranju uslova za povratak dijaspore. S pravom pitamo: u kakvu državu pozivate naše ljude da se vrate? U državu u kojoj ni doktor istorijskih nauka nije siguran da će zadržati radno mjesto ako nije politički, nacionalno ili vjerski podoban? U državu u kojoj su znanje, obrazovanje i naučne kvalifikacije manje važni od političke lojalnosti?
Uprkos svemu, ministre, želimo da vjerujemo u iskrenost Vašeg poziva. Zato Vas javno pozivamo da iskoristite svoj autoritet i politički uticaj kako biste doprinijeli zaštiti prava dr Saita Šabotića i omogućili mu da sačuva svoje radno mjesto. To radno mjesto ni približno ne odgovara njegovim naučnim i stručnim kvalifikacijama, ali bi njegov eventualni gubitak predstavljao jasnu poruku da se znanje, rad i stručnost u Crnoj Gori ne vrednuju onako kako bi trebalo.
Ovaj slučaj prevazilazi sudbinu jednog čovjeka. On postavlja pitanje kakvo društvo želimo da gradimo – društvo u kojem se cijene znanje, stručnost i dostojanstvo ili društvo u kojem o profesionalnoj sudbini pojedinca odlučuje politička podobnost.
Zato očekujemo da nadležne institucije hitno i odgovorno preispitaju ovu odluku i postupe u skladu sa principima jednakosti, profesionalizma i javnog interesa.
Predsjednik Zavičajnog kluba Bihor Ramzija Hajdarpašić
