Mandat predsjednika Opštine Petnjica Samira Agovića ističe 2. februara 2026. godine, što naredne dane pretvara u test političke discipline u lokalnom DPS-u, ali i u ogledni primjer kako u praksi funkcioniše reizbor prvog čovjeka opštine kada je većina tijesna, a odnosi u skupštinskim klupama daleko od monolitnih.
Agović je na čelu Petnjice od 2014. godine – tada je, nakon lokalnih izbora u novembru 2013, izabran za predsjednika opštine. Od tada je obnavljao mandat. 2018. je ponovo biran u SO Petnjica, uz zabilježene uzdržane glasove. Treći put je imenovan 2. februara 2022, kada je dobio 16 glasova “za” i 9 uzdržanih. Time ulazi u završnicu ciklusa u kojem je, praktično bez prekida, vodio izvršnu vlast u opštini, ukupno 12 godina do isteka aktuelnog mandata.
Šta zakon kaže
Po važećem Zakonu o lokalnoj samoupravi, predsjednik opštine je izvršni organ, funkcija je profesionalna i predsjednik se bira na četiri godine. Kandidata ne može predložiti “jedan odbornik”, pravo predlaganja ima najmanje jedna trećina odbornika.
Ključna stavka za ovaj slučaj je većina. Odluka o izboru (kao i razrješenju) predsjednika opštine donosi se većinom glasova ukupnog broja odbornika. To znači da nije presudno koliko je odbornika u sali, nego koliko opština ima odbornika ukupno.
Ako mandat predsjednika opštine prestane, zakon predviđa da funkciju do izbora novog može obavljati potpredsjednik, a izbor se mora završiti najkasnije u roku od 30 dana od prestanka mandata. U praksi, političke većine obično pokušavaju da glasanje završe prije isteka mandata kako ne bi ulazile u režim “vršioca dužnosti” i dodatnih rokova.
Odnos snaga u SO Petnjica
Skupština opštine Petnjica ima 31 odbornika, pa je za izbor predsjednika potrebno 16 glasova (većina od ukupnog broja).
Prema raspodjeli mandata nakon lokalnih izbora 2021. i konstituisanja novog saziva početkom 2022, DPS je imao 16 mandata, BS 6, SPP 3, SD 2, SDP 1, Demokrate 2 i SNP 1.
Ova matematika objašnjava i rezultat iz februara 2022. Agović je izabran sa tačno 16 glasova, dok je 9 odbornika bilo uzdržano. Drugim riječima – i tada je pobjeda bila “na ivici”, a uzdržani blok je pokazao da u sali postoji otpor koji ne ide nužno do glasanja “protiv”, ali je dovoljno snažan da pošalje političku poruku.
Reizbor u sjenci nejedinstva u DPS-u
Prema informacijama koje postoje na terenu, u lokalnom DPS-u ne postoji jednoglasna podrška da Agović bez otpora dobije novi mandat. U prevodu na skupštinsku matematiku, DPS, sa 16 odbornika, može sam da izglasa reizbor samo ako su svi disciplinovani i prisutni.
Ako se makar jedan odbornik uzdrži, bude odsutan ili “zakaže” iz bilo kog razloga, DPS pada ispod 16 i tada reizbor zavisi od “prelivanja” makar jednog glasa izvan partije.
Upravo tu dolazi do izražaja Agovićev rad na političkom terenu, jer je, prema ocjeni više sagovornika portala, on već osigurao rezervne varijante kroz dogovor ili razumijevanje sa dijelom opozicije, prvenstveno SD i SNP.
Takva ocjena nije bez osnova jer je prilikom usvajanja budžeta Opštine Petnjica za 2026, objavljeno da su, uz DPS, odluku podržali i odbornik SNP-a i jedan odbornik SD-a. To pokazuje da kanali saradnje postoje i da se u ključnim momentima mogu aktivirati.
Zašto bi SD i SNP bili “jezičak na vagi”
Ako DPS uđe u glasanje “sa pukotinama”, SD i SNP dobijaju poziciju političkog arbitra. Jedan glas može odlučiti hoće li Petnjica dobiti kontinuitet ili otvorenu krizu izvršne vlasti.
Takva pozicija obično nosi i političku cijenu, od uticaja na kadrovska rješenja, do podrške projektima, raspodjele sredstava ili drugačijeg koalicionog odnosa u praksi. To su teme koje će, ako se dogodi prelijevanje glasova, prirodno otvoriti pitanje – šta je sadržaj političkog aranžmana i da li se on tiče javnog interesa ili partijskih dogovora.
Zašto centrala DPS-a ima motiv da zatvori priču
U pozadini svega je i šira izborna reforma. Skupština Crne Gore je usvojila izmjene kojima se predviđa da opšti lokalni izbori budu u jednom danu – 13. juna 2027. Time se u nizu opština mandati lokalnih parlamenata produžavaju ili skraćuju kako bi se došlo do jedinstvenog izbornog datuma.
U takvom okviru logično je očekivanje da će centrala DPS-a težiti stabilnosti. Petnjica je tradicionalno uporište DPS-a, i bilo kakav lom oko reizbora predsjednika opštine bio bi politički signal slabosti, posebno u periodu kada se već računa na dugi institucionalni ciklus do 2027.
Postoje tri realna scenarija
1) DPS se konsoliduje – reizbor bez drame.
Najjednostavnije rješenje: Svih 16 odbornika DPS-a glasa “za”, a ostali budu uzdržani ili protiv. To je model koji se već desio 2022.
2) Agović dobija preko SD/SNP.
Ako dio DPS-a bude uzdržan, Agović može doći do 16 uz pomoć makar jednog odbornika SD-a ili SNP-a, što je obrazac koji se već vidi u glasanju o budžetu.
3) Ne bude 16 ruku, ulazi se u institucionalni vakuum i novi rokovi.
Ako ne bude većine ukupnog broja odbornika, predsjednik ne može biti izabran. Tada se otvara prostor za privremeno obavljanje funkcije i rok od 30 dana za izbor nakon prestanka mandata. U malim sredinama ovakav scenario brzo postaje politički skup, jer pokazuje da većina ne kontroliše sopstvenu skupštinu.
Šta će biti “najzanimljivije” za ispratiti na sam dan glasanja
-
Da li će DPS imati svih 16 u sali i u istom taboru, ili će se ponoviti uzdržani talas iz 2022.
-
Kako će glasati SD i SNP – posebno imajući u vidu da su u budžetskom glasanju već demonstrirali spremnost da podrže većinu.
-
Da li će ostale partije (BS, SPP, SDP, Demokrate) glasanje pretvoriti u raspravu o učinku vlasti (infrastruktura, iseljavanje, komunalni problemi), ili će ostati na nivou formalne procedure.
Jer, dok se govori o reizboru, realnost Petnjice se svakodnevno nameće sama, od krupnih projekata, do komunalnih slika poput problema kanalizacije u centru, o čemu se ovih dana ponovo javno piše.
SAMIR RASTODER
