Na uzvišenju iznad ušća rijeke Lješnice u Lim, na 1.056 metara nadmorske visine, i danas stoje ostaci tvrđave Bihor – nijemi svjedoci burne i slojevite prošlosti ovog kraja. Sa tog strateški važnog mjesta nekada se nadziralo čitavo područje, kao i značajni karavanski putevi koji su prolazili kroz Bihor, povezujući različite krajeve i civilizacije.
U želji da sačuvaju sjećanje na jedno od najvažnijih istorijskih mjesta Bihora, Planinarsko-sportski klub PSK Bihor organizovao je pohod do tvrđave Bihor. U pohodu su učestvovali planinari i ljubitelji prirode iz Petnjice i Berana, koji su još jednom pokazali koliko je važno njegovati odnos prema sopstvenoj istoriji, tradiciji i kulturnom nasljeđu.
Tvrđava po kojoj je cijeli kraj dobio ime datira još iz ilirskog doba. Sam naziv Bihor označavao je uzvišenje, odnosno utvrđenje na brdu. Tokom vjekova, ova tvrđava je više puta obnavljana, osvajana i prelazila iz ruku u ruke, jer je zbog svog položaja predstavljala izuzetno značajnu stratešku tačku.
U pisanim izvorima češće se pominje od 1455. godine, kada su Osmanlije, predvođene sultanom Mehmedom II Osvajačem, nakon osvajanja Carigrada 1453. godine i Svetozareva 1454. godine, zauzele i Bihor. Od tada su tvrđava i važni karavanski pravci bili pod njihovom kontrolom sve do Balkanskih ratova.
Od 1912. godine tvrđava je napuštena i prepuštena zubu vremena. Ipak, i danas su vidljivi brojni ostaci zidina koji svjedoče o njenoj nekadašnjoj snazi i značaju. Sačuvani su djelovi zidova utvrde, ostaci prostorija koje su se koristile unutar tvrđave, kao i cisterna za sakupljanje kišnice, koja je, prema pretpostavkama, služila posadi tokom osmanskog perioda.
Prije nekoliko godina na ovom lokalitetu vršena su arheološka iskopavanja, ali su radovi ubrzo obustavljeni. Danas je prostor tvrđave prilično zapušten. Rastinje polako osvaja teren i prijeti da prekrije i ono malo sačuvanih ostataka, dok je prilaz tvrđavi gotovo zarastao.
„Nije ni čudo kada nas nema da obiđemo mjesto do kojeg nam treba svega jedan sat pješačenja, a kamoli da ga uredimo i održavamo“, naglašava član PSK Bihor i licencirani planinarski vodič Ermin Nino Skenderović.
Pohod do tvrđave Bihor nije bio samo planinarska aktivnost, već i podsjećanje na obavezu zajednice da čuva i njeguje svoje istorijske vrijednosti. Ostaci stare tvrđave i dalje odolijevaju vremenu, čekajući više pažnje, zaštite i poštovanja koje zaslužuju kao jedan od najznačajnijih simbola Bihora.
Reportažu pripremio: Elmir Muratović, PSK Bihor
