GRADAC IZNAD TUCANJA SAGRAĐEN U TREĆEM VIJEKU


Predrag – Peđa Lutovac, arheolog i kustos Polimskog muzeja iz Berana, priča o arheološkim nalazištima na lokalitetu utvrđenja Gradac

Na području Petnjice, odnosno Korita, postoji niz utvrđenja koje je Polimski muzej istraživao, a jedno od njih je utvrđenje Gradac, odnosno utvrđenje iznad Šabotića. Radi se o prirodnom refugijumu, odnosno stijeni koja dominira blagim kosama sela Tucanje i može mu se prići samo sa južne strane, dok se ostale strmo obrušavaju prema dolinama. Istražujući ovu lokaciju utvrdili smo da na njoj postoje dva odbrambena bedema. Na istočnoj strani jednog bedema vidi se pravougaona kula od koje kreće zid koji se završava na strmini na zapadnoj strani. Ispod njega u vidu rasutog kamenja, vjerovatno zbog toga što je bio stariji, širine od pet do šest metara i visine od metar, postoji drugi bedem, što znači da je vremenom malter isprao i kamenje obrušilo.

Već smo spomenuli da jedina komunikacija centralnog Balkana do grčkih oblasti ide preko ove teritorije i funkcija ovakvih utvrđenja u rimskom periodu bila je da se stanovništvo tog kraja privremeno skloni u utvđenje u slučaju opasnosti, jer u utvđenju nismo zapazili vidljive stambene objekte.

Našli smo par fragmenata antičke keramike koji nam daju podatke da je prvo utvrđenje podignuto početkom ili polovinom III vijeka naše ere u rimskom periodu. Drugi bedem podignut je u VI vijeku i kod njega nismo vršili iskopavanja. Pored bedema nije izvjesno da možemo naći materijal jer, kao što smo istakli, tu se ne živi već privremeno boravi. Upravo iz tih razloga, kulturni sloj je dosta tanak.

U svakom slučaju vrijedi ga još istraživati i detaljno ga snimati. Da bi ova lokacija, koja dominira nad dolinom Tucanja, postala jedan od punktova buduće turističke ponude, moraju se dozidati određene zidinske partije.