ISTORIJA BIHORA – HRONOLOGIJA


Na prostoru Bihora, kao i na njemu susjednim prostorima dešavali su se brojni događaji koji imaju svoju hronologiju. Sveobuhvatnije poznavanje prošlosti Bihora nemoguće je bez poznavanja hronologije određenih događaja. Da bi hronologija istorijskih zbivanja u Bihoru bila što jasnija nalazimo za potrebno da je ljudima približimo kroz izdvajanje nekih posebnih datuma koji čine dio ,, Istorijskog kalendara Bihora.

U ovom članku prikazaćemo vam najznačajnije događaje u periodu od sredine XV pa do sredine XVI vijeka. Cilj ovog pregleda je da do sada prvi put pokušamo stvoriti ,, Istorijski kalendar Bihora“, koji bi na jednostavan, informativan i pregledan način uz minimalan broj informacija, čitaocima približio prošlost Bihora.

– 5. novembar 1450. god. – Prvi pomen Bihoraca u jednom izvještaju dubrovačkih trgovaca u kome se u jednom izvještaju navodi da su oni jedan tovar svile ostavili kao zalog u utvrđenju Bihor.
– 21. jun 1455. god. – Jedinice osmanske vojske zauzele su utvrđeni Bihor.

– 1455. god. – U popisu oblasti Brankovića, koji je završen krajem juna, pominje se i selo Vrbica iz Bihora koje se tada zvalo ,,Vrbuča“. Neselje je administrativno pripadalo nahiji Trgovište. Imalo je 14 kuća, koje su državi na ime poreskih opterećenja davale 1.470 akči.

– 1462. god. – Područje Bihora je bilo u sastavu sandžaka Dukađin.
– Januar 1470. god. – Nakon osnivanja sandžaka Hercegovina, Bihor postaje sastavni dio te velike teritorijalne jedinice.

bihor 1– 1477. god. – Najraniji pisani podaci o brojnosti posade bihorske tvrđave. Popisi su sadržani u popisu Krajišta Isa-bega Ishakovića. Posada bihorske tvrđave tada je imala 27 ljudi.

– 1479. god. Bihor administrativno ulazi u sastav sandžaka Skadar.

– 1483. god. – Bihor je administrativno pripojen sandžaku Prizren, ali je u sastavu ove administrativne jedinice ostao svega nekoliko mjeseci.

– 1483. god. – Bihor ponovo postaje dio Skadarskog sandžaka.

– 1518. god. – prema podacima sumarnog popisa Prizrenskog sandžaka, posada u utvrđenju Bihor brojala je ukupno 25 ljudi.

– 1530. god. – Posadu grada Bihora činila su 24 musthafiza sa dizdarom, ćehaja i imam.

– 1560. god. – Službu dizdara u utvrđenom Bihoru obavljao je Bektaš. Istoričar Ejub Mušović kaže da se on zvao Ilijaz Behram.

– 1560. god. – Po nalogu ,, starca Jovana od mesta glagoljemago Nikolj – Pazara bliz grada Bihora“, prezviter Cvjetko ,,od sela Godijeva“,prepisao je jevanđelje ukrašeno inicijalima, Ono se danas nalazi u manastiru Beočin na Fruškoj gori.

– 1566. god. – U osmanskim istorijskim izvorima na prostoru Bihor se pored ostalih stanovnika pominje i grupa ,,Cigana“.

– 1571. god. – U selu Petnjica popisana su dva čiftluka koje su držali vlasnici koji su se konfesionalno izjašnjavali kao muslimani, koji su državi na ime poreskih obaveza plaćali ušur. Popisano je i 47 baština, od kojih je 36 bilo u vlasništvu hrišćanskih domaćina kao i 11 baština koje su držali domaćini muslimanske vjere. 26 domaćinstava činili su neoženjeni muskarci.

Izvor: Sait Šabotć
Nastaviće se…